نوآزمونمعرفی رشته معارف اسلامی و علوم تربیتی
گروه معارف اسلامیرشته معارف اسلامی و علوم تربیتی بر بررسی آموزش و تربیت در پیوند با مبانی و اهداف تربیت اسلامی تمرکز دارد.
ماهیت رشته و تفاوت با رشته‌های نزدیک
محور رشته
بررسی آموزش و تربیت در پیوند با مبانی و اهداف تربیت اسلامی.
نمونه مسئله
برای آموزش یک مفهوم اخلاقی به گروه سنی مشخص، هدف یادگیری و فعالیت طراحی کنید. سپس بررسی کنید فعالیت واقعاً فهم و مشارکت ایجاد کرده یا تنها به تکرار جمله‌ها منجر شده است.
هدف تربیتی و تجربه یادگیری
یک بخش کار، روشن‌کردن مبانی و هدف تربیت است؛ بخش دیگر، طراحی تجربه‌ای متناسب با یادگیرنده و بررسی نتیجه آن. باید میان مطلوب‌بودن یک هدف و مؤثربودن روش آموزش آن تفاوت بگذارید. مطالعه مبانی به‌تنهایی نشان نمی‌دهد هر فعالیتی به یادگیری منجر می‌شود.
دروس و تجربهٔ تحصیل در دانشگاه
نمونه دروس کارشناسی هم‌نام
سامانه آموزش نیمه‌حضوری مؤسسه امام خمینی برای گروه «معارف اسلامی و علوم تربیتی» جدول درس‌های تخصصی کارشناسی دارد. سال اجرای آن روشن نیست؛ از آن برای معرفی درس‌های یک برنامه هم‌نام استفاده می‌شود، نه تعیین انتخاب واحد ورودی جدید.
یادگیرنده و پژوهش
روان‌شناسی عمومی، رشد، تربیتی و اجتماعی در تعلیم و تربیت، نظریه‌های یادگیری، روش‌های آماری و روش تحقیق در علوم تربیتی در این جدول آمده‌اند. روش‌های آماری به‌عنوان پیش‌نیاز روش تحقیق درج شده است.
طراحی و اداره آموزش
اصول مدیریت آموزشی، تکنولوژی آموزشی، برنامه‌ریزی آموزشی و پرورشی، روش‌ها و فنون تدریس، سنجش و اندازه‌گیری، اقتصاد آموزش و پرورش و آموزش و پرورش تطبیقی از درس‌های تخصصی این نمونه‌اند.
پیوند با مطالعات اسلامی
تاریخ آموزش و پرورش اسلام و ایران، تعلیم و تربیت اسلام ۱ و ۲، انسان‌شناسی در اسلام، مبانی و اندیشه‌های تربیتی متفکران اسلام و آشنایی با کلام جدید در برنامه دیده می‌شوند. این مجموعه وجه اسلامی برنامه را در کنار دانش تربیتی نشان می‌دهد.
ساختار برنامه و اختلاف دو صفحه رسمی
صفحه فارسی دانشگاه امام صادق واحد خواهران ۱۶۹ واحد در نه نیم‌سال معرفی می‌کند، اما صفحه انگلیسی همین عنوان ۱۶۰ واحد در هشت نیم‌سال دارد. بدون تعیین سال ورودی و نسخه مصوب، هیچ‌کدام را تعداد واحد قطعی همه دانشجویان در نظر نگیرید. جدول درس‌های نمونه مؤسسه امام خمینی نیز برنامه مستقل همان مؤسسه است.
جزئیات نسخه انگلیسی
نسخه انگلیسی از ۴۸ واحد معارف و عمومی، ۲۰ زبان خارجی، ۱۶ پایه، ۶۸ تخصصی و ۸ اختیاری نام می‌برد. این اعداد صرفاً مشخصات همان صفحه‌اند و اختلاف آن با نسخه فارسی هنوز حل نشده است.
مهارت‌ها و نمونه خروجی
طرح آموزشی قابل اجرا
هدف را به چیزی تبدیل کنید که در پاسخ یا عملکرد یادگیرنده دیده شود. پیش‌دانسته، دستور فعالیت، زمان، مواد لازم و شیوه بازخورد را بنویسید. برای هر مرحله توضیح دهید چه کمکی به هدف می‌کند و با چه نشانه‌ای نیاز به اصلاح آن را تشخیص می‌دهید.
گزارش و ارزیابی
یک گزارش با پرسش روشن، منابع قابل پیگیری، دلیل نتیجه و محدودیت‌ها بنویسید. اصطلاح تخصصی را برای مخاطب غیرمتخصص توضیح دهید و از جایگزین‌کردن نظر شخصی با شاهد پرهیز کنید.
بازار کار، شغل‌ها و شرایط ورود
آموزش و محتوا
طراحی فعالیت تربیتی، تهیه محتوای آموزشی و همکاری در ارزیابی برنامه را با نمونه‌کار بررسی کنید. برای کار در مدرسه یا سازمان، شرایط دقیق پذیرش مدرک و شرح وظیفه تعیین‌کننده است.
مرز حرفه‌ای
آشنایی با موضوعات تربیتی را معادل صلاحیت روان‌درمانی در نظر نگیرید؛ وظایف آموزشی و درمانی، آموزش و مجوز متفاوتی دارند.
خروجی متناسب با نقش
برای تولید محتوای تربیتی، یک درس‌نامه همراه راهنمای اجرا؛ برای طراحی آموزش، نمونه فعالیت و ابزار دریافت بازخورد؛ و برای دستیاری ارزیابی، گزارش منظم مشاهده آماده کنید. این مسیر‌های مهارتی، جای شرایط احراز عنوان شغلی یا پذیرش مدرک در استخدام رسمی را نمی‌گیرند.
فریلنسری و کسب‌وکار مستقل
خدمت پروژه‌ای آموزشی
نمونه خدمتی مشخص مانند بازنویسی یک درس‌نامه، طراحی فعالیت همراه راهنمای اجرا یا آماده‌سازی تمرین تعاملی پیشنهاد کنید. گروه سنی، پیش‌نیاز، قالب تحویل، مسئول تأیید محتوا و تعداد دور اصلاح را پیش از شروع روشن کنید.
ساخت محصول با گروه
برای یک بسته آموزشی کوچک، مسئولیت محتوای تخصصی، طراحی تجربه یادگیری، ویرایش و تولید فنی را تفکیک کنید. ابتدا نمونه محدودی بسازید و بازخورد بگیرید. داشتن مدرک این رشته به‌تنهایی مجوز تأسیس مرکز آموزش یا ارائه خدمات درمانی نیست.
راه‌اندازی مرکز کودک
مواد ۱ و ۵ اساسنامه سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، مراکز نگهداری و آموزش کودکان تا شش سال تمام را در دامنه سازمان قرار می‌دهند و صدور مجوز و نظارت را از وظایف آن می‌دانند. بنابراین طراحی یک بسته آموزشی و تأسیس کودکستان دو فعالیت متفاوت‌اند؛ برای دومی باید ضوابط جاری سازمان و شرایط مؤسس، مدیر و محل بررسی شود. این اساسنامه به‌تنهایی صلاحیت دارنده این مدرک را اثبات نمی‌کند.
موضوع‌ها و روش‌های پژوهش
تحلیل محتوا یا بررسی یادگیری
برای یک پژوهش متنی، شیوه طرح یک مفهوم تربیتی را در چند درس‌نامه با معیار ثابت مقایسه کنید. برای مطالعه تجربی، پرسش، شاخص مشاهده و محدودیت روش را از ابتدا مشخص کنید. رضایت از جلسه را معادل یادگیری و تغییر رفتار پایدار نگیرید؛ کار با یادگیرندگان واقعی به هماهنگی و رعایت الزامات پژوهش نیاز دارد.
انتخاب روش
مشخص کنید سؤال شما نیازمند تحلیل متن است یا مشاهده و داده تجربی. از هر روش فقط نتیجه‌ای بگیرید که شواهد آن اجازه می‌دهند.
ادامه تحصیل در کارشناسی ارشد ایران
برنامه‌ریزی، مدیریت و پژوهش
رشته‌ها: برنامه‌ریزی درسی؛ تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش؛ مدیریت آموزشی؛ آموزش و بهسازی منابع انسانی؛ تحقیقات آموزشی؛ ارزشیابی آموزشی؛ مدیریت و برنامه‌ریزی آموزش عالی؛ برنامه‌ریزی آموزشی؛ یادگیری الکترونیکی؛ برنامه‌ریزی آموزشی و درسی؛ و برنامه‌ریزی آموزش فنی و حرفه‌ای.
عنوان‌های دارای گرایش
تکنولوژی آموزشی هم بدون گرایش و هم با گرایش آموزش افراد با نیاز‌های ویژه آمده است. علوم تربیتی دو گرایش آموزش و پرورش پیش‌دبستانی و آموزش و پرورش ابتدایی دارد. فلسفه تعلیم و تربیت با گرایش آموزش فلسفه به کودکان و نوجوانان درج شده است.
دو مسیر با قید مشخص
آموزش بزرگسالان فقط برای پذیرش دانشگاه آزاد اسلامی درج شده است. آموزش ابتدایی (ویژه فرهنگیان) نیز عنوان جداگانه‌ای است؛ نباید شرط ویژه فرهنگیان را از نام آن حذف کرد.
انتخاب مسیر بر اساس مسئله
اگر به مبانی و ارزش‌های تربیت علاقه دارید، محتوای مسیر فلسفی را بررسی کنید؛ اگر به ساخت فعالیت علاقه دارید، برنامه‌ریزی درسی و تکنولوژی آموزشی؛ و اگر به اداره سازمان آموزشی علاقه دارید، مدیریت آموزشی را مقایسه کنید. عنوان‌های دفترچه، گرایش کارشناسی این رشته نیستند و ظرفیت و شروط مقصد جدا بررسی می‌شوند.
ادامه تحصیل در دکتری ایران
مجموعه ۲۱۴۱ علوم تربیتی
برنامه‌ریزی درسی، برنامه‌ریزی آموزش از راه دور، مدیریت آموزشی، تکنولوژی آموزشی و فلسفه تعلیم و تربیت در این مجموعه آمده‌اند. رشته آموزش عالی چهار گرایش دارد: مدیریت آموزش عالی؛ اقتصاد و مدیریت مالی آموزش عالی؛ برنامه‌ریزی توسعه آموزش عالی؛ برنامه‌ریزی درسی در آموزش عالی.
مسیر‌های مرتبط با مدرک ارشد
ارشد علوم تربیتی در مدارک مجاز مجموعه ۲۱۴۴ برای روان‌شناسی تربیتی، روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی و مشاوره و در مجموعه ۲۱۴۹ برای سنجش و اندازه‌گیری آمده است. این امکان آزمون، مدرک کارشناسی را تغییر نام نمی‌دهد.
انتخاب پژوهشی
اگر به سیاست و اداره آموزش علاقه دارید، مسئله سازمانی مناسب است؛ اگر به ساخت تجربه یادگیری علاقه دارید، طراحی و ارزیابی آموزش را بررسی کنید. پیش از انتخاب استاد، نمونه پایان‌نامه و روش پژوهش گروه را بخوانید.
عنوان دقیق مدرک و تناسب موضوع
ابتدا مدرک ارشد خود را با ستون مدارک مجاز مجموعه دکتری تطبیق دهید؛ شباهت نام یک مدرک با علوم تربیتی کافی نیست. سپس موضوع، روش و استاد را انتخاب کنید. مجازبودن شرکت در آزمون یک مجموعه نیز به‌تنهایی صلاحیت حرفه‌ای مشاوره یا درمان ایجاد نمی‌کند.
تقاضای جهانی تحصیلات تکمیلی و پژوهش
آمریکا؛ طراحی یادگیری و فناوری
برنامه Learning Design and Technology استنفورد، نظریه یادگیری را با پژوهش و ارزیابی، طراحی کاربرمحور، کارآموزی و پروژه نهایی پیوند می‌دهد. این نمونه برای بررسی مسیر طراحی محصول و محیط یادگیری کاربرد دارد.
فنلاند؛ دکتری آموزش
برنامه هلسینکی بر تخصص نظری و روش‌شناختی و همکاری بین‌رشته‌ای تأکید دارد. موضوع رساله می‌تواند یادگیری و بهزیستی افراد یا ساختار و ارزش‌های نظام آموزشی باشد؛ وجود برنامه، تضمین پذیرش یا تأمین مالی نیست.
طراحی آموزشی یا پژوهش تربیت
نمونه استنفورد برای علاقه به طراحی و ارزیابی محیط و محصول یادگیری مناسبِ بررسی است؛ نمونه هلسینکی بر پژوهش نظری و روش‌شناختی تأکید دارد. هیچ‌یک معادل خودکار عنوان ایرانی یا یک دوره اختصاصی تربیت اسلامی نیست. زبان، مدرک ورودی و تناسب طرح پژوهش را در شرایط پذیرش همان برنامه بررسی کنید.
بازار کار و فرصت‌های شغلی در جهان
آموزش سازمانی
نیازسنجی، طراحی آموزش و ارزیابی برنامه در شرح حرفه آموزش و توسعه آمده است. بنابراین کاربرد رشته می‌تواند بیرون از مدرسه و در آموزش کارکنان نیز بررسی شود.
تخصصی که قابل ارائه باشد
برای ارتباط با بازار بیرون، نمونه‌کاری بسازید که مسئله، مخاطب، طرح و روش ارزیابی را روشن کند. صرفاً نمایش اسلاید زیبا کافی نیست؛ باید بتوانید توضیح دهید محصول چگونه به یادگیری کمک می‌کند و چه شواهدی برای آن دارید.
مجموعه‌کار توضیح‌پذیر
در نمونه‌کار، مسئله یادگیری، مخاطب، نسخه نخست، بازخورد و اصلاح‌ها را نشان دهید. اگر تمرین صرفاً روی کاغذ بوده، آن را اجراشده یا اثربخش معرفی نکنید. برای همکاری خارجی، توان نوشتن دستور فعالیت و گزارش به زبان مقصد نیز در کنار دانش موضوعی اهمیت دارد.
صنایع و کارفرمایان نمونه
Pearson؛ خدمات یادگیری آنلاین
Pearson در خدمات مدارس آمریکا، برنامه درسی و دوره آنلاین، خدمات تدریس، پشتیبانی مدیریت برنامه و آموزش حرفه‌ای معلمان ارائه می‌کند. این نمونه نشان می‌دهد محصول آموزشی به محتوا، اجرا و پشتیبانی هم‌زمان نیاز دارد.
محیط‌های قابل جست‌وجو
تیم محتوای آموزشی، شرکت فناوری آموزش، واحد آموزش سازمان و گروه ارزیابی برنامه را بر اساس وظیفه مقایسه کنید. همه این محیط‌ها شغل یکسان ندارند و عنوان دانشگاهی لازم برای هر موقعیت باید جدا خوانده شود.
شناخت تقسیم کار
در یک شرکت آموزشی، نویسنده محتوا، طراح آموزشی، مدرس و پشتیبان برنامه وظایف یکسانی ندارند. شرح نقش را بخوانید و نمونه‌کار همان وظیفه را ارائه کنید. صفحه خدمات Pearson نمونه محصول و سازمان است؛ از آن پذیرش مدرک ایرانی، استخدام باز یا امکان همکاری از ایران نتیجه نمی‌شود.
دشواری‌ها و واقعیت کار
خواندن و بازنویسی مداوم
از خود بپرسید آیا به خواندن طولانی، دقت در واژه‌ها، یافتن ارجاع و اصلاح چندباره نوشته علاقه دارید. آشنایی عمومی با موضوع با توان پژوهش و توضیح مستند آن یکسان نیست.
پیش از انتخاب دانشگاه
چارت اختصاصی دانشگاه را بررسی کنید؛ سهم زبان عربی، آموزش معارف، روش پژوهش و درس‌های تخصصی بر تجربه تحصیل اثر دارد.
ارزیابی روش خود
ممکن است محتوایی از نظر شما روشن باشد، اما یادگیرنده دستور فعالیت را نفهمد. شنیدن بازخورد، بازنویسی و ساده‌کردن مثال‌ها بخشی از کار است. سن، پیش‌دانسته و زمینه مخاطب را در نظر بگیرید و از یک تجربه محدود نتیجه کلی درباره همه یادگیرندگان نسازید.
تجربه پیش از انتخاب و مسیر آمادگی
تمرین طراحی ده‌دقیقه‌ای
برای موضوعی مانند رعایت نوبت در گفت‌وگو، مخاطب فرضی و هدف مشخص کنید؛ یک موقعیت داستانی، دو پرسش و راهنمای بازخورد بنویسید. از یک بزرگسال داوطلب بخواهید وضوح دستور‌ها را بررسی کند. نسخه اصلاح‌شده و دلیل تغییر را نگه دارید؛ این تمرین آزمون اثربخشی تربیتی نیست.