نوآزمونمعرفی رشته علوم تربیتی
گروه علوم تربیتی و روانشناسیرشته علوم تربیتی بر طراحی و ارزیابی یادگیری و اداره آموزش تمرکز دارد؛ از برنامه درسی و محتوای دیجیتال تا آموزش سازمانی و پژوهش درباره مدرسه و نظام آموزشی.
ماهیت رشته و تفاوت با رشته‌های نزدیک
موضوع تحصیل
کنار مبانی تربیت و روان‌شناسی یادگیری، درس‌های برنامه‌ریزی درسی، طراحی آموزشی، مدیریت آموزشی و ارزشیابی قرار دارند. بنابراین موضوع رشته هم تجربه یادگیرنده است و هم برنامه، رسانه و سازمانی که آموزش را اجرا می‌کند.
یک مسئله واقعی
اگر دوره‌ای برگزار می‌شود ولی فراگیر نمی‌تواند کار مورد انتظار را انجام دهد، مسئله شما می‌تواند تشخیص نیاز، بازطراحی تمرین و سنجش نتیجه باشد. لازم است معلوم کنید مشکل از محتواست، پیش‌نیاز است، روش آموزش است یا فرصتی که برای تمرین فراهم نشده.
دروس و تجربهٔ تحصیل در دانشگاه
یادگیرنده، برنامه و سازمان
روان‌شناسی رشد و تربیتی، جامعه‌شناسی آموزش، مکاتب فلسفی و نظریه‌های تربیتی، برنامه‌ریزی آموزشی و درسی، مدیریت آموزشی و نظارت و راهنمایی آموزشی در چارت آمده‌اند.
روش و فناوری
آمار توصیفی و استنباطی، روش تحقیق کمی و کیفی، سنجش و اندازه‌گیری، ارزشیابی آموزشی، طراحی آموزشی، تولید محتوای الکترونیکی و مبانی چندرسانه‌ای آموزشی تدریس می‌شوند.
تجربه کاربردی
آموزش سازمانی، مدیریت منابع انسانی آموزشی، روش‌های تدریس، کاربینی، کارورزی و پروژه نیز وجود دارند. بعضی درس‌ها، مانند ادبیات کودکان و روان‌شناسی شخصیت، انتخابی‌اند.
مهارت‌ها و نمونه خروجی
طراحی یک واحد یادگیری
برای یک مخاطب مشخص، هدف قابل مشاهده بنویسید؛ پیش‌نیاز را مشخص کنید؛ آموزش، تمرین و بازخورد بسازید؛ سپس سنجشی طراحی کنید که همان توانایی را بسنجد. نمونه‌کار باید نشان دهد چرا هر فعالیت انتخاب شده است.
تولید و ارزیابی محتوا
یک درس کوتاه دیجیتال با متن روشن، تصویر مرتبط و تمرین بسازید. سپس خطا‌های احتمالی فراگیر، دسترس‌پذیری و روش سنجش یادگیری را بررسی کنید. مهارت ارائه، نگارش، ابزار تولید محتوا و تحلیل داده آموزشی را همراه هم تمرین کنید.
کار با ذی‌نفعان
نیاز مدرس، مدیر و فراگیر همیشه یکسان نیست. خلاصه نیازسنجی، نقشه درس، راهنمای اجرا و گزارش ارزیابی، چهار خروجی متفاوت‌اند؛ برای هرکدام مخاطب و معیار پذیرش تعیین کنید.
بازار کار، شغل‌ها و شرایط ورود
آموزش و توسعه در سازمان
کارشناس آموزش و توسعه می‌تواند نیاز آموزشی را بررسی کند، مواد و ماژول آموزشی بسازد، اجرای دوره را هماهنگ کند و اثربخشی برنامه را ارزیابی کند. این نقش در شرح حرفه رسمی آمریکا آمده و صرفاً تدریس در کلاس نیست.
کار‌های قابل بررسی پس از کارشناسی
همکاری در تولید محتوای آموزشی، اجرای دوره، پشتیبانی یادگیری و دستیاری طراحی یا ارزیابی آموزش را با نمونه‌کار خود مقایسه کنید. برای نقش‌های راهبری و مشاوره سازمانی، تجربه اجرای واقعی و شواهد نتیجه را به‌تدریج بسازید.
هدف معلمی را جدا بررسی کنید
اگر هدفتان استخدام معلم است، شرایط رسمی همان مسیر جذب را بررسی کنید. از نام علوم تربیتی به‌تنهایی، استخدام یا تعهد خدمت نتیجه نگیرید؛ نوع دانشگاه، دوره و شرایط پذیرش باید روشن باشند.
فریلنسری و کسب‌وکار مستقل
فریلنسری چه خروجی‌ای می‌تواند داشته باشد؟
پروژه را به خروجی مشخص محدود کنید: نیازسنجی، سناریوی دوره، بسته تمرین، راهنمای مدرس یا ارزیابی محتوا. در قرارداد، مخاطب، هدف یادگیری، تعداد بازبینی و مالکیت فایل‌های تولیدی را مشخص کنید. نمونه‌کار برای شروع از عنوان کلی «مشاور آموزشی» روشن‌تر است.
شرکت یا کار تیمی
برای کسب‌وکار تولید آموزش، ترکیب تخصص موضوعی، طراحی یادگیری و تولید فنی را در نظر بگیرید. اگر قرار است مرکز حضوری، خدمات کودک یا دوره دارای گواهی راه‌اندازی شود، الزامات همان فعالیت را پیش از عرضه بررسی کنید؛ شرایط تأسیس در این صفحه احراز نشده است.
نمونه قرارداد ساخت دوره
برای آموزش کار با یک نرم‌افزار، اقلام تحویل را نیازسنجی کوتاه، نقشه درس، سناریو، فایل قابل ویرایش، تمرین و راهنمای ارزیابی تعیین کنید. متخصص نرم‌افزار صحت محتوا را تأیید کند و طراح آموزشی مسئول توالی و تمرین باشد. تعداد اصلاحات و مسئول به‌روزرسانی پس از تغییر نرم‌افزار را از ابتدا مشخص کنید. سنجش موفقیت باید انجام درست یک کار را بررسی کند، نه صرفاً تماشای ویدئو.
موضوع‌ها و روش‌های پژوهش
یادگیری و نظام آموزشی
دکتری آموزش، مدرسه و یادگیری هلسینکی حوزه‌هایی مانند آموزش عمومی و بزرگسالان، روان‌شناسی تربیتی، آموزش ویژه، تربیت معلم و آموزش اوان کودکی را پوشش می‌دهد؛ پژوهش می‌تواند فرد، گروه یا نظام آموزشی را موضوع قرار دهد.
پرسش پژوهشی را محدود کنید
کدام بازخورد خطای مشخص یک فراگیر را اصلاح می‌کند؟ چرا کارکنان آموخته دوره را در کار به کار نمی‌برند؟ آیا یک آزمون واقعاً هدف درس را می‌سنجد؟ برای پاسخ، تعریف نتیجه و مقایسه معتبر لازم است؛ رضایت از دوره را جای یادگیری نگذارید.
ادامه تحصیل در کارشناسی ارشد ایران
برنامه‌ریزی، مدیریت و پژوهش
رشته‌ها: برنامه‌ریزی درسی؛ تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش؛ مدیریت آموزشی؛ آموزش و بهسازی منابع انسانی؛ تحقیقات آموزشی؛ ارزشیابی آموزشی؛ مدیریت و برنامه‌ریزی آموزش عالی؛ برنامه‌ریزی آموزشی؛ یادگیری الکترونیکی؛ برنامه‌ریزی آموزشی و درسی؛ و برنامه‌ریزی آموزش فنی و حرفه‌ای.
عنوان‌های دارای گرایش
تکنولوژی آموزشی هم بدون گرایش و هم با گرایش آموزش افراد با نیاز‌های ویژه آمده است. علوم تربیتی دو گرایش آموزش و پرورش پیش‌دبستانی و آموزش و پرورش ابتدایی دارد. فلسفه تعلیم و تربیت با گرایش آموزش فلسفه به کودکان و نوجوانان درج شده است.
دو مسیر با قید مشخص
آموزش بزرگسالان فقط برای پذیرش دانشگاه آزاد اسلامی درج شده است. آموزش ابتدایی (ویژه فرهنگیان) نیز عنوان جداگانه‌ای است؛ نباید شرط ویژه فرهنگیان را از نام آن حذف کرد.
انتخاب مسیر با مسئله مورد علاقه
برای تعیین اینکه چه چیزی و با چه ترتیبی آموخته شود، برنامه‌ریزی درسی را بررسی کنید؛ برای طراحی رسانه و تجربه یادگیری، تکنولوژی آموزشی یا یادگیری الکترونیکی؛ برای بررسی کیفیت و نتیجه برنامه، ارزشیابی آموزشی؛ و برای آموزش کارکنان، آموزش و بهسازی منابع انسانی. مدیریت آموزشی بیشتر با اداره و تصمیم‌های سازمان آموزشی سروکار دارد. درس‌ها و پروژه‌های هر دانشگاه را با نوع کاری که می‌خواهید انجام دهید مقایسه کنید.
ادامه تحصیل در دکتری ایران
مجموعه ۲۱۴۱ علوم تربیتی
برنامه‌ریزی درسی، برنامه‌ریزی آموزش از راه دور، مدیریت آموزشی، تکنولوژی آموزشی و فلسفه تعلیم و تربیت در این مجموعه آمده‌اند. رشته آموزش عالی چهار گرایش دارد: مدیریت آموزش عالی؛ اقتصاد و مدیریت مالی آموزش عالی؛ برنامه‌ریزی توسعه آموزش عالی؛ برنامه‌ریزی درسی در آموزش عالی.
مسیر‌های مرتبط با مدرک ارشد
ارشد علوم تربیتی در مدارک مجاز مجموعه ۲۱۴۴ برای روان‌شناسی تربیتی، روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی و مشاوره و در مجموعه ۲۱۴۹ برای سنجش و اندازه‌گیری آمده است. این امکان آزمون، مدرک کارشناسی را تغییر نام نمی‌دهد.
انتخاب پژوهشی
اگر به سیاست و اداره آموزش علاقه دارید، مسئله سازمانی مناسب است؛ اگر به ساخت تجربه یادگیری علاقه دارید، طراحی و ارزیابی آموزش را بررسی کنید. پیش از انتخاب استاد، نمونه پایان‌نامه و روش پژوهش گروه را بخوانید.
تقاضای جهانی تحصیلات تکمیلی و پژوهش
آمریکا؛ طراحی یادگیری و فناوری
کارشناسی ارشد «طراحی یادگیری و فناوری» استنفورد، نظریه یادگیری را با پژوهش، طراحی کاربرمحور و کارآموزی پیوند می‌دهد. پروژه نهایی شامل شناسایی مسئله یادگیری، ساخت و آزمودن راه‌حل، نمونه اولیه و گزارش شواهد یادگیری است. این نمونه برای علاقه‌مندان طراحی محصول و محیط یادگیری قابل بررسی است.
فنلاند؛ دکتری آموزش
برنامه هلسینکی بر تخصص نظری و روش‌شناختی و همکاری بین‌رشته‌ای تأکید دارد. موضوع رساله می‌تواند یادگیری و بهزیستی افراد یا ساختار و ارزش‌های نظام آموزشی باشد؛ وجود برنامه، تضمین پذیرش یا تأمین مالی نیست.
بازار کار و فرصت‌های شغلی در جهان
آموزش سازمانی
نیازسنجی، طراحی آموزش و ارزیابی برنامه در شرح حرفه آموزش و توسعه آمده است. بنابراین کاربرد رشته می‌تواند بیرون از مدرسه و در آموزش کارکنان نیز بررسی شود.
تخصصی که قابل ارائه باشد
برای ارتباط با بازار بیرون، نمونه‌کاری بسازید که مسئله، مخاطب، طرح و روش ارزیابی را روشن کند. صرفاً نمایش اسلاید زیبا کافی نیست؛ باید بتوانید توضیح دهید محصول چگونه به یادگیری کمک می‌کند و چه شواهدی برای آن دارید.
صنایع و کارفرمایان نمونه
Pearson؛ خدمات یادگیری آنلاین
Pearson در خدمات مدارس آمریکا، برنامه درسی و دوره آنلاین، خدمات تدریس، پشتیبانی مدیریت برنامه و آموزش حرفه‌ای معلمان ارائه می‌کند. این نمونه نشان می‌دهد محصول آموزشی به محتوا، اجرا و پشتیبانی هم‌زمان نیاز دارد.
محیط‌های قابل جست‌وجو
تیم محتوای آموزشی، شرکت فناوری آموزش، واحد آموزش سازمان و گروه ارزیابی برنامه را بر اساس وظیفه مقایسه کنید. همه این محیط‌ها شغل یکسان ندارند و عنوان دانشگاهی لازم برای هر موقعیت باید جدا خوانده شود.
دشواری‌ها و واقعیت کار
کار پشت صحنه یادگیری
بخش زیادی از کار می‌تواند بازنویسی هدف، اصلاح تمرین، هماهنگی با متخصص موضوع و تحلیل خطا باشد. اگر فقط اجرا روی صحنه یا تدریس را دوست دارید، بخش طراحی و ارزیابی رشته را نیز پیش از انتخاب امتحان کنید.
تخصص موضوعی و آموزشی
شناخت روش آموزش، شما را متخصص همه موضوع‌ها نمی‌کند. برای ساخت دوره فنی یا پزشکی باید با متخصص همان حوزه همکاری کنید؛ نقش طراح یادگیری این است که دانش درست را به تجربه قابل یادگیری تبدیل کند.
تجربه پیش از انتخاب و مسیر آمادگی
یک درس کوتاه بسازید
موضوعی مثل تشخیص خطا در یک جدول ساده انتخاب کنید. یک هدف، مثال حل‌شده، تمرین و پاسخ تشریحی بسازید. قبل از دیدن پاسخ، مشخص کنید چه خطایی نشانه نفهمیدن مفهوم است و برای آن چه بازخوردی لازم دارید.
خروجی قابل بررسی
نقشه یک‌صفحه‌ای درس و نسخه قابل اجرا را کنار هم بگذارید. بررسی کنید هر قسمت به هدف کمک می‌کند یا فقط حجم محتوا را زیاد می‌کند. سپس یک اصلاح مشخص را با دلیل ثبت کنید.
از مشکل سازمانی به تمرین آموزشی
فرض کنید کارکنان در ثبت سفارش خطا می‌کنند. ابتدا سه پرسش برای یافتن علت بنویسید؛ سپس یک راهنمای کوتاه و یک تمرین طراحی کنید. مشخص کنید چه شاهدی نشان می‌دهد خطا کمتر شده است. کمبود ابزار یا ابهام فرایند را خودکار مشکل آموزشی فرض نکنید.