نوآزمونمعرفی رشته مهندسی معماری
گروه هنررشته مهندسی معماری بر طراحی ساختمان از نیاز استفاده‌کننده تا نقشه و جزئیات ساخت تمرکز دارد؛ ترکیب طراحی فضا، شناخت مصالح و هماهنگی تخصص‌های ساختمان.
ماهیت رشته و تفاوت با رشته‌های نزدیک
معمار چه چیزی تحویل می‌دهد؟
کار معمار از روشن کردن نیاز و بودجه شروع می‌شود و به طرح، نقشه و مشخصات اجرایی و هماهنگی ساخت می‌رسد. او با مهندسان سازه و تأسیسات و طراحان داخلی همکاری می‌کند.
یک مثال ملموس
برای طراحی مدرسه باید هم‌زمان مسیر حرکت دانش‌آموز، نور کلاس، حیاط، دسترسی، هزینه و امکان اجرای ساختمان را حل کنید. ظاهر بنا فقط یکی از تصمیم‌هاست؛ هر خط نقشه باید دلیل داشته باشد.
دروس و تجربهٔ تحصیل در دانشگاه
تمرین طراحی و بیان ایده
بیان معماری، مقدمات طراحی، طراحی معماری، اسکیس، فرآیند طراحی، انسان، طبیعت و معماری و کاربرد کامپیوتر در ارائه در برنامه آمده‌اند. اسکیس تمرین سریع ترسیم و توضیح ایده است.
شناخت ساختمان و اجرای طرح
مصالح ساختمانی، ایستایی، مقاومت مصالح و سازه‌های فلزی، طراحی ساختمان‌های بتنی، تنظیم شرایط محیطی، تأسیسات مکانیکی و الکتریکی، ساختمان، طراحی فنی، متره و برآورد و مدیریت تشکیلات کارگاهی را می‌خوانید.
مقیاس پیرامون و پروژه نهایی
مبانی نظری، تحلیل فضای روستایی، طراحی فضا‌های شهری، آشنایی با اصول حفاظت و مرمت و طراحی نهایی نیز حضور دارند. چارت، ترکیبی از طراحی، تحلیل و فن ساختمان را نشان می‌دهد.
مهارت‌ها و نمونه خروجی
پلان و مقطع هماهنگ
یک ساختمان کوچک را طوری ترسیم کنید که اندازه‌ها، پله، ارتفاع، بازشو‌ها و مسیر حرکت در همه نقشه‌ها با هم سازگار باشند. مدل سه‌بعدی باید همان ساختمان را نشان دهد.
انتخاب مستدل و قابل ساخت
دو گزینه برای نورگیری یا پوشش نما مقایسه کنید؛ همراه با دلیل انتخاب، جزئیات اتصال، روش نگهداری و محدودیت اجرا. کارفرما باید بتواند تصمیم شما را بفهمد.
ابزار در خدمت طراحی
ترسیم دستی، طراحی رایانه‌ای و مدل اطلاعات ساختمان یا BIM در کار حرفه‌ای استفاده می‌شوند. BIM اطلاعات اجزای ساختمان را به مدل وصل می‌کند و برای هماهنگی نقشه‌ها کاربرد دارد.
بازار کار، شغل‌ها و شرایط ورود
شروع در دفتر طراحی
همکاری در برداشت وضع موجود، ترسیم نقشه، ساخت مدل، ارائه تصویری و آماده‌سازی مدارک، نقطه شروع قابل بررسی است. برای درخواست همکاری، یک پروژه کامل با روند اصلاح‌ها آماده کنید.
طراحی و پیگیری پروژه
شرح حرفه شامل گفت‌وگو با مشتری، تدوین مدارک قرارداد، همکاری با پیمانکار و بازدید از محل ساخت است. کار بین طراحی دفتری و کنترل پیشرفت پروژه تقسیم می‌شود.
تخصصی شدن
می‌توانید نمونه‌کار خود را روی مسکن، محیط آموزشی، بازطراحی ساختمان موجود، جزئیات اجرایی یا تحلیل عملکرد محیطی متمرکز کنید. انتخاب یک زمینه، یادگیری نرم‌افزار و کارآموزی را هدفمندتر می‌کند.
فریلنسری و کسب‌وکار مستقل
کار پروژه‌ای از کجا شروع می‌شود؟
مدل‌سازی، ارائه تصویری و تهیه مدارک در تیم طراحی می‌توانند موضوع قرارداد مستقل باشند. در قرارداد مشخص کنید کدام خروجی، چند نوبت اصلاح و چه نوع بازدید را تحویل می‌دهید و مسئول تأیید فنی کیست.
پروانه و حق امضا
قانون برای امور فنی تعیین‌شده در ساختمان و شهرسازی، صلاحیت حرفه‌ای اشخاص حقیقی و حقوقی را لازم می‌داند. دفترچه حرفه‌ای ۱۴۰۵ نیز بررسی مدرک، سابقه و صلاحیت مورد درخواست را شرط مسیر پروانه معرفی می‌کند.
شرکت مهندسی هم صلاحیت جداگانه دارد
ماده ۱۴ آیین‌نامه، حدود صلاحیت شخص حقوقی را وابسته به ارزیابی سوابق و پروانه اشتغال آن می‌داند. ماده ۱۳ نیز رعایت حدود صلاحیت و ظرفیت پروانه را لازم می‌داند. بنابراین ثبت شرکت به‌تنهایی اجازه امضای نقشه یا تعهد نظارت ایجاد نمی‌کند؛ شرکت باید در رشته و دامنه خدمت مورد تقاضا صلاحیت داشته باشد.
دفتر یا شرکت خودتان
برای دفتر طراحی به جذب مشتری، قرارداد، حسابداری، همکاران سازه و تأسیسات و کنترل کیفیت نیاز دارید. ثبت شرکت را به‌تنهایی اثبات حق امضا یا مجوز ارائه همه خدمات مهندسی تلقی نکنید.
از دوران دانشجویی چه چیزی بسازید؟
یک نمونه‌کار کوچک با پلان، مدل و توضیح تصمیم‌های طراحی آماده کنید. در همکاری پروژه‌ای، تهیه مدل یا تصویر را از تأیید نقشه اجرایی تفکیک کنید و نام مسئول فنی را روشن بگذارید. برای شروع کسب‌وکار، علاوه بر طراحی، برآورد زمان و هزینه، قرارداد، هماهنگی با رشته‌های دیگر و تحویل منظم را تمرین کنید.
موضوع‌ها و روش‌های پژوهش
نمونه موضوع‌های فعال
گروه فناوری ساختمان MIT روی طراحی کم‌انرژی، آسایش و کیفیت محیط داخل، کربن نهفته مصالح، استفاده دوباره از اجزا، ساخت دیجیتال و شبیه‌سازی عملکرد ساختمان کار می‌کند.
از موضوع کلی به سؤال
به‌جای «معماری پایدار»، بپرسید تغییر عمق سایه‌بان در یک کلاس مشخص چه اثری بر نور و گرمای ناخواسته دارد. شرایط ثابت، روش سنجش و محدودیت نتیجه را از ابتدا بنویسید.
پژوهش انسانی
برای فهم کیفیت یک کتابخانه می‌توانید مسیر حرکت و انتخاب محل نشستن را با اجازه مسئولان بررسی کنید. یافته را به پیشنهاد طراحی تبدیل کنید و نشان دهید کدام نتیجه هنوز به بررسی بیشتری نیاز دارد.
معماری فضای اجرا
مخزن پژوهشی Central حوزه‌های معماری تئاتر، طراحی صحنه، نور و مخاطبان را جداگانه پوشش می‌دهد؛ نمونه‌ای از پیوند معماری با مطالعات اجرا است.
تمرین پژوهشی مرتبط
در یک مدل ساده سالن، جابه‌جایی صحنه چگونه دید تماشاگران را تغییر می‌دهد؟ نقاط کور را برای چند جای نشستن ثبت کنید؛ این تمرین جای طراحی فنی یا ضوابط ایمنی سالن نیست.
ادامه تحصیل در کارشناسی ارشد ایران
مهندسی معماری؛ گرایش‌های رسمی
در مجموعه ۱۳۵۲، رشته مهندسی معماری پنج گرایش دارد: معماری آموزشی و فرهنگی؛ فضا‌های درمانی و بهداشتی؛ مسکن؛ پایداری؛ مهندسی فناوری. این گرایش‌ها مربوط به ارشدند و نام رشته پایه این معرفی همچنان «مهندسی معماری» است.
رشته‌های مرتبط مجموعه معماری
مهندسی معماری اسلامی؛ مطالعات معماری ایران؛ بازسازی پس از سانحه؛ معماری داخلی؛ آموزش مهندسی؛ معماری محیط‌های یادگیری؛ معماری و نور. «پدافند غیرعامل ـ طراحی» مخصوص دانشگاه جامع امام‌حسین و صنعتی مالک‌اشتر است؛ «مدیریت آموزشگاهی ویژه هنرستان‌ها» ویژه فرهنگیان است.
ساخت، فناوری و منظر
فناوری معماری: معماری بیونیک، معماری دیجیتال، استحکام‌بخشی بنا‌های تاریخی. همچنین مدیریت پروژه و ساخت؛ معماری و انرژی؛ مدیریت ساخته‌ها؛ معماری ـ مهندسی علوم ساختمان؛ مهندسی فناوری ساخت؛ مهندسی معماری منظر.
مسیر‌های مجاور شهر و میراث معماری
در مجموعه ۱۳۵۰، برنامه‌ریزی شهری، برنامه‌ریزی منطقه‌ای، مدیریت شهری و محیط زیست شهری رشته‌های جدا هستند؛ مجموعه ۱۳۵۱ به طراحی شهری اختصاص دارد. در مجموعه ۱۳۵۳، «مرمت و احیاء ابنیه و بافت‌های تاریخی» با گرایش‌های حفاظت و مرمت میراث معماری و حفاظت و مرمت میراث شهری آمده است. این‌ها مسیر‌های مرتبط برای بررسی‌اند، نه گرایش‌های مهندسی معماری. مواد و شرایط آزمون هر مجموعه و مرحله عملی احتمالی باید جدا خوانده شود.
انتخاب مسیر
برای تصمیم، پایان‌نامه‌های همان گروه و نوع پروژه را ببینید: طراحی فضا، فناوری ساختمان، مدیریت پروژه و مطالعه نظری، کار روزمره و آمادگی متفاوتی دارند. شرایط آزمون عملی و پذیرش سال انتخابتان را جدا بررسی کنید.
ادامه تحصیل در دکتری ایران
عنوان‌های رسمی مجموعه معماری
معماری؛ فناوری معماری؛ معماری اسلامی؛ معماری منظر؛ مهندسی طراحی محیط‌زیست. هرکدام رشته مستقل و بدون گرایش درج‌شده‌اند؛ ارشد مهندسی معماری در مدارک مجاز آمده است.
مسیر‌های مجاور
مدیریت پروژه و ساخت؛ شهرسازی؛ شهرسازی اسلامی؛ طراحی شهری نیز درج شده‌اند. ارشد مهندسی معماری در مدارک مجاز این مجموعه‌ها آمده؛ شرایط هر مسیر باید جدا بررسی شود.
دکتری مرمت؛ مسیر مرتبط با بنا و بافت تاریخی
مجموعه ۲۵۰۵ رشته «مرمت» را با دو گرایش مرمت اشیاء فرهنگی و تاریخی، و مرمت و احیاء بنا‌ها و بافت‌های تاریخی درج کرده است. مهندسی معماری در فهرست مدارک کارشناسی ارشد مجاز این مجموعه آمده است. برای علاقه به معماری، مسیر بنا و بافت تاریخی را از مرمت اشیا جدا بررسی کنید؛ مجاز بودن مدرک، جای آمادگی تخصصی و ارزیابی دانشگاه را نمی‌گیرد.
دکتری برای چه هدفی؟
برای ساختن روش یا دانشی جدید و کار پژوهشی، مسئله و استاد متناسب پیدا کنید. اگر هدف اصلی اداره دفتر طراحی است، نیاز به دکتری را با نیاز به تجربه پروژه و صلاحیت حرفه‌ای اشتباه نگیرید.
تقاضای جهانی تحصیلات تکمیلی و پژوهش
آمریکا؛ مسیر فناوری و پژوهش
MIT کارشناسی ارشد علوم در فناوری ساختمان (SMBT)، کارشناسی ارشد مطالعات معماری با تمرکز فناوری ساختمان (SMArchS) و دکتری فناوری ساختمان را معرفی می‌کند. این مسیر‌ها پژوهش‌محورند؛ دانشجو با استاد روی مسئله مشخص کار می‌کند و زمینه فنی مناسب اهمیت دارد. برای نمونه، همکاری با مهندسی عمران، مکانیک و علم مواد در برنامه مطرح است.
چه پرونده‌ای بسازید؟
برای مسیر طراحی، نمونه‌کار همراه با توضیح مسئله و تصمیم‌ها بسازید. برای مسیر فنی، تحلیل قابل بازتولید، مبانی ریاضی و فیزیک و گزارش پژوهشی را تقویت کنید. نوع مدرک حرفه‌ای و پژوهشی دانشگاه مقصد را دقیق بخوانید.
از نمونه‌ها چه نتیجه‌ای بگیریم؟
فرصت ادامه تحصیل فقط طراحی یک بنای زیبا نیست: عملکرد انرژی، مصالح، ساخت دیجیتال و کیفیت محیط داخل نیز مسئله پژوهشی‌اند. برای مسیر پژوهشی، نشان دهید چگونه یک فرض را با داده یا شبیه‌سازی بررسی می‌کنید؛ برای مسیر طراحی، روند تبدیل نیاز به طرح را در نمونه‌کار توضیح دهید. وجود یک دوره را با تضمین پذیرش یا تأمین مالی یکسان نگیرید.
بازار کار و فرصت‌های شغلی در جهان
نیاز‌های قابل مشاهده
Gensler خدمات معماری و بازطراحی ساختمان‌ها را ارائه می‌کند؛ پژوهش MIT نیز کاهش مصرف منابع و بهبود عملکرد ساختمان را دنبال می‌کند. این‌ها نمونه کاربرد طراحی و دانش فنی در فعالیت بین‌المللی‌اند.
جمع‌بندی برای انتخاب رشته
مهارت طراحی همراه با شناخت ساخت، هماهنگی تیم و تحلیل عملکرد، برای بررسی فرصت‌های بیرون از ایران قابل عرضه است. میزان نیاز یک کارفرما را از نوع پروژه و شرح نقش بررسی کنید؛ عنوان مدرک به‌تنهایی کافی نیست.
نمونه پروژه در کشور‌های مختلف
در نمونه‌های Gensler، بازطراحی ساختمان اداری Cargo در لندنِ بریتانیا و ترمینال ۲ فرودگاه اینچئون در کره جنوبی دیده می‌شود. این نمونه‌ها نشان می‌دهند کار معماری می‌تواند از بازاستفاده ساختمان موجود تا پروژه حمل‌ونقل متفاوت باشد؛ محل پروژه به‌تنهایی به معنی وجود شغل، مجوز حرفه‌ای یا امکان استخدام متقاضی خارجی نیست.
صنایع و کارفرمایان نمونه
یک نمونه بین‌المللی
Gensler پروژه‌های معماری و طراحی داخلی در محیط‌های کاری، آموزشی و فرهنگی دارد. این نمونه نشان می‌دهد یک مجموعه طراحی می‌تواند در چند نوع پروژه فعالیت کند.
در ایران چه مجموعه‌هایی را بررسی کنید؟
دفتر معماری، مهندسان مشاور، شرکت طراحی و ساخت، توسعه‌دهنده ساختمان و تیم بازآفرینی ساختمان موجود را بررسی کنید. لازم نیست فقط استخدام دولت را هدف بگیرید؛ نمونه پروژه و حدود مسئولیت نقش مهم‌اند.
دشواری‌ها و واقعیت کار
کار همراه با رفت‌وبرگشت و بازدید
شرح حرفه، جلسه با مشتری، تهیه مدارک، همکاری با تخصص‌های دیگر و بازدید کارگاه را کنار طراحی قرار می‌دهد. بخشی از کار به توضیح و پیگیری تصمیم‌ها اختصاص دارد.
تصویر جذاب کافی نیست
از خود بپرسید آیا از اصلاح چندباره نقشه، حل جزئیات و توضیح انتخاب‌ها هم لذت می‌برید. برای بررسی دانشگاه، امکانات کارگاه، دسترسی به استاد و نمونه پروژه دانشجویان را ببینید.
هزینه یادگیری
هزینه چاپ، ماکت، ابزار ترسیم و رایانه را در برنامه خانواده لحاظ کنید. ابتدا با امکانات موجود و تمرین ساده شروع کنید؛ خرید تجهیزات گران را جایگزین تجربه طراحی نکنید.
تجربه پیش از انتخاب و مسیر آمادگی
یک فضای مطالعه طراحی کنید
نیاز‌های دو استفاده‌کننده متفاوت را بنویسید، ابعاد یک اتاق را روی کاغذ بیاورید و دو چیدمان پیشنهادی بکشید. محل نور، ورود، میز و فضای حرکت را مشخص کنید.
طرح را نقد و اصلاح کنید
از یک نفر بخواهید با نقشه مسیر ورود و نشستن را توضیح دهد. اشکال‌ها را ثبت کنید و نسخه دوم را کنار نسخه اول بگذارید. خروجی مطلوب یک صفحه دلیل انتخاب و دو نقشه قابل مقایسه است.