رفتن به معرفی رشته‌ها
نوآزمون
بازگشت به فهرست

معرفی رشته معارف اسلامی و علوم سیاسی

گروه معارف اسلامی

رشته معارف اسلامی و علوم سیاسی بر مطالعه نهاد‌ها، اندیشه‌ها و مسائل سیاسی در پیوند با معارف و اندیشه سیاسی اسلامی تمرکز دارد.

ماهیت رشته و تفاوت با رشته‌های نزدیک

محور رشته

مطالعه نهاد‌ها، اندیشه‌ها و مسائل سیاسی در پیوند با معارف و اندیشه سیاسی اسلامی.

نمونه مسئله

یک مفهوم مانند عدالت یا مشروعیت را در دو متن مشخص مقایسه کنید؛ سپس جداگانه بپرسید برای بررسی عملکرد یک نهاد چه شواهدی لازم است. استدلال درباره آنچه باید باشد با توصیف آنچه رخ داده فرق دارد.

دو نوع پرسش

در مطالعه اندیشه سیاسی ممکن است بپرسید یک نویسنده چه معیاری برای عدالت ارائه می‌کند؛ در مطالعه نهاد‌ها، می‌پرسید تصمیم چگونه گرفته شده و چه پیامدی داشته است. برای پاسخ اول، تحلیل مفهوم و استدلال و برای پاسخ دوم، سند و روش بررسی مناسب لازم است. این دو نوع پرسش را در نوشته خود روشن کنید.

دروس و تجربهٔ تحصیل در دانشگاه

نمونه برنامه هم‌نام مؤسسه

سامانه آموزش نیمه‌حضوری مؤسسه امام خمینی، برای گروه «معارف اسلامی و علوم سیاسی» جدول درس‌های تخصصی منتشر کرده است. سال اجرای این جدول مشخص نیست؛ این معرفی نمونه آموزش همان گروه است و ترتیب ترم‌ها یا چارت جاری همه دانشگاه‌ها را تعیین نمی‌کند.

مبانی و روش

مقدمه علوم سیاسی، سیاست مقایسه‌ای، سیاست‌گذاری عمومی، زبان تخصصی و روش تحقیق در علوم سیاسی از درس‌های جدول تخصصی‌اند. جامعه‌شناسی سیاسی، نظریه‌های انقلاب و جنبش‌های اسلامی معاصر نیز در آن آمده‌اند.

اندیشه و فقه سیاسی

فلسفه سیاسی اسلامی در دوره کلاسیک و معاصر، فلسفه سیاسی غرب کلاسیک، مدرن و معاصر، مقدمه فقه سیاسی، تاریخ فقه سیاسی شیعه و اهل‌سنت و دولت و حکومت در فقه سیاسی از محور‌های برنامه‌اند.

ایران و روابط بین‌الملل

تاریخ و اصول روابط بین‌الملل، حقوق بین‌الملل عمومی، فقه روابط بین‌الملل، جغرافیای سیاسی جهان اسلام، تحولات سیاسی ایران، سیاست خارجی جمهوری اسلامی و حقوق اساسی ایران در جدول درج شده‌اند.

اختلاف در تعداد واحد‌های صفحه

جدول، ۶۰ واحد تخصصی و مجموع ۱۳۳ واحد را نشان می‌دهد، اما متن بالای همان صفحه از ۶۴ واحد اختصاصی سخن می‌گوید. به همین دلیل، اعداد این صفحه مبنای اعلام تعداد واحد قطعی برای ورودی جدید قرار نمی‌گیرند؛ فهرست درس‌ها صرفاً نمونه برنامه مؤسسه است.

مهارت‌ها و نمونه خروجی

یادداشت تحلیلی مستند

یک یادداشت کوتاه را با پرسش، زمینه، شواهد و نتیجه محدود تنظیم کنید. تاریخ و منشأ هر سند را ثبت و نقل قول را از تفسیر خود جدا کنید. اگر دو توضیح برای یک رخداد ممکن است، برای هرکدام شواهد موافق و مخالف بیاورید؛ قطعیت لحن جای کیفیت شواهد را نمی‌گیرد.

گزارش و ارزیابی

یک گزارش با پرسش روشن، منابع قابل پیگیری، دلیل نتیجه و محدودیت‌ها بنویسید. اصطلاح تخصصی را برای مخاطب غیرمتخصص توضیح دهید و از جایگزین‌کردن نظر شخصی با شاهد پرهیز کنید.

بازار کار، شغل‌ها و شرایط ورود

تحلیل و پژوهش

تهیه مرور منابع، گزارش نهادی، تحلیل متن و پایش اسناد عمومی می‌تواند نمونه‌کار برای همکاری پژوهشی یا محتوایی باشد. استخدام دیپلماتیک یا دولتی از عنوان مدرک به‌تنهایی نتیجه نمی‌شود.

وظیفه و نمونه‌کار

برای دستیاری پژوهش، مرور منابع و جدول داده‌های عمومی؛ برای تحلیل نهادی، گزارش اختیار و فرایند تصمیم؛ و برای نشر، متن مستند قابل فهم برای مخاطب عمومی آماده کنید. مسیر دانشگاهی، کار رسانه‌ای و استخدام دولتی شرایط یکسان ندارند و باید با فراخوان همان نقش سنجیده شوند.

فریلنسری و کسب‌وکار مستقل

خدمت محدود و قابل تحویل

مرور منابع درباره یک مسئله عمومی، پایش اسناد منتشرشده یا تنظیم جدول تطبیقی نهاد‌ها را به‌صورت خدمت مشخص تعریف کنید. بازه زمانی، منابع مجاز، قالب گزارش و شیوه ثبت ابهام را در توافق روشن کنید. خروجی تحلیلی را با ادعای دسترسی ویژه یا پیش‌بینی قطعی معرفی نکنید.

گروه پژوهش و محتوا

برای ساخت یک مجموعه گزارش عمومی، مسئولیت گردآوری، تحلیل، کنترل ارجاع و ویرایش را تفکیک کنید. نمونه کوچک و قابل بازبینی بسازید و حقوق استفاده از منابع را رعایت کنید. مدرک دانشگاهی به‌تنهایی مجوز تأسیس رسانه، مؤسسه یا مرکز آموزش محسوب نمی‌شود.

تأسیس مؤسسه فرهنگی

در مواد ۱ و ۲ ضوابط تأسیس مراکز فرهنگی مصوب ۱۳۷۵، مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بررسی صلاحیت مؤسسان و مدیر مسئول متناسب با موضوع فعالیت پیش‌بینی شده است. ماده ۲۲ نیز مجوز و ثبت مؤسسه را دو مرحله مرتبط می‌داند. این استناد به متن تاریخی بازنشرشده است؛ مدرک دانشگاهی را جایگزین مجوز معرفی نمی‌کند.

مرجع پیگیری و شرایط جاری

اصلاحیه ابلاغ‌شده در ۱۴۰۵ اجازه می‌دهد وظایف مربوط به این ضوابط به معاونت‌ها، ادارات کل و واحد‌های تابعه یا وابسته وزارت تفویض شود. هنگام تأسیس، نوع فعالیت و مرجع رسیدگی جاری را مشخص کنید؛ شروط فردی، محل و مجوز فعالیت‌های خاص باید در پرونده همان درخواست احراز شوند.

موضوع‌ها و روش‌های پژوهش

مقایسه محدود

دو سند عمومی درباره یک سیاست آموزشی در زمان‌های مشخص انتخاب کنید. تعریف مسئله، نهاد مسئول، ابزار اجرا و معیار ارزیابی را در هرکدام استخراج کنید. تفاوت متن سیاست را از تفاوت اجرای واقعی جدا نگه دارید؛ برای ادعای پیامد، داده‌ای فراتر از متن سند لازم است.

انتخاب روش

مشخص کنید سؤال شما نیازمند تحلیل متن است یا مشاهده و داده تجربی. از هر روش فقط نتیجه‌ای بگیرید که شواهد آن اجازه می‌دهند.

ادامه تحصیل در کارشناسی ارشد ایران

رشته و گرایش

علوم سیاسی؛ روابط بین‌الملل: بدون گرایش و دیپلماسی دفاعی؛ اندیشه سیاسی در اسلام؛ دیپلماسی و سازمان‌های بین‌المللی؛ سیاست‌گذاری عمومی؛ مطالعات سیاسی جهان اسلام؛ اندیشه سیاسی اجتماعی معاصر؛ نظام معرفت جهانی؛ اقتصاد سیاسی بین‌الملل؛ دیپلماسی عمومی و روابط فرهنگی؛ اندیشه ولایت.

گرایش‌های مطالعات منطقه‌ای

مطالعات خاورمیانه و شمال آفریقا؛ مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز؛ مطالعات اروپا؛ مطالعات آمریکای شمالی؛ مطالعات آسیای جنوب شرقی؛ مطالعات آسیای جنوبی؛ مطالعات آسیای شرقی؛ مطالعات اوراسیا.

پذیرش اختصاصی

تربیت مربی علوم سیاسی: فقط دانشکده تربیت مربی عقیدتی سیاسی سپاه وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

انتخاب مسیر

این‌ها نام‌های تحصیلات تکمیلی‌اند. برای انتخاب، موضوع پایان‌نامه، زبان تخصصی و روش‌های مورد نیاز هر برنامه را بررسی کنید؛ وجود عنوان در جدول آزمون به معنای ارائه آن در همه دانشگاه‌ها نیست.

مسیر نظری یا بررسی سیاست

برای علاقه به مفاهیم و استدلال، محتوای اندیشه سیاسی را بررسی کنید؛ برای روابط میان دولت‌ها، روابط بین‌الملل؛ و برای طراحی و ارزیابی مداخله عمومی، سیاست‌گذاری عمومی را مقایسه کنید. رشته‌های منطقه‌ای به شناخت زمینه و زبان منابع نیز نیاز دارند. عنوان‌های فوق مسیر مرتبط‌اند و گرایش کارشناسی این صفحه نیستند.

ادامه تحصیل در دکتری ایران

علوم سیاسی و رشته‌های مستقل

علوم سیاسی: اندیشه‌های سیاسی، جامعه‌شناسی سیاسی، مسائل ایران. رشته‌های مستقل مجموعه۲۱۶۰: روابط بین‌الملل، فرهنگ‌شناسی انتقادی، سیاست‌گذاری عمومی، مطالعات منطقه‌ای.

مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی

گرایش‌ها: اندیشه سیاسی رهبران انقلاب اسلامی؛ بازتاب انقلاب اسلامی در جهان اسلام؛ جامعه‌شناسی سیاسی جمهوری اسلامی ایران؛ آینده‌پژوهی انقلاب اسلامی.

مدرک ورودی

علوم سیاسی و روابط بین‌الملل با تمام گرایش‌ها در مدارک ارشد مرتبط مجموعه۲۱۶۰ آمده‌اند.

نام دقیق در تصمیم شما

سیاست‌گذاری عمومی در این جدول عنوان مستقل است. مسیر‌های مرتبط دیگر و شرایط نهایی هر پذیرش باید جدا تطبیق داده شوند.

مدرک و طرح پژوهش

عنوان دقیق مدرک ارشد را با فهرست مجاز مجموعه ۲۱۶۰ تطبیق دهید؛ شباهت موضوعی یک مدرک برای نتیجه‌گیری کافی نیست. برای انتخاب استاد، پرسش محدود، مرور پژوهش‌های پیشین و توضیح دسترسی به داده آماده کنید. کارشناسی این عنوان به‌تنهایی شرط مدرک لازم برای دکتری را تأمین نمی‌کند.

تقاضای جهانی تحصیلات تکمیلی و پژوهش

هلند؛ ارشد علوم سیاسی

لیدن تخصص‌هایی مانند سیاست بین‌الملل، سازمان‌های بین‌المللی، دموکراسی و نمایندگی، نظریه سیاسی با تمرکز مشروعیت و عدالت، و سیاست هوش مصنوعی دارد؛ تحلیل سیاسی و مهارت‌های پژوهشی بخش مشترک معرفی برنامه‌اند.

بریتانیا؛ مسیر پژوهش و دکتری

در MRes/PhD علوم سیاسی LSE، ابتدا طراحی پژوهش، روش‌ها و طرح پیشنهادی تمرین می‌شوند. ورود به بخش دکتری ارزیابی و دفاع موفق می‌خواهد؛ سپس پژوهش میدانی، تحلیل داده یا کار نظری با راهنما انجام می‌شود.

آمادگی قابل ارائه

یک سؤال پژوهشی محدود، مرور منابع، نمونه نوشتار و توضیح روش تهیه کنید. موضوع را با تخصص گروه مقصد تطبیق دهید و شرایط جاری همان ورودی را بخوانید.

تناسب با برنامه مقصد

نمونه‌های لیدن و LSE مسیر‌های علوم سیاسی‌اند، نه معادل خودکار دوره ایرانی معارف اسلامی و علوم سیاسی. برای موضوع اندیشه اسلامی، وجود استاد و منابع مناسب را جدا بررسی کنید. نمونه نوشته باید توان استدلال، استفاده از منبع و روش را نشان دهد؛ وجود برنامه، پذیرش یا تأمین مالی را تضمین نمی‌کند.

بازار کار و فرصت‌های شغلی در جهان

کار پژوهشی میان‌بخشی

Ipsos برای بخش عمومی، خیریه و خصوصی از روش‌های کمی، کیفی، مردم‌نگاری و ارزیابی استفاده می‌کند. شناخت یک حوزه سیاستی همراه روش تحقیق، شکل مشخصی از تخصص قابل کاربرد است.

مسیر قابل ساخت

برای برنامه‌ریزی مهارت، یک حوزه مانند خدمات شهری، آموزش یا اقتصاد سیاسی انتخاب کنید. زبان کاری، شناخت جامعه مورد مطالعه و گزارش مستند را کنار هم توسعه دهید؛ در درخواست کار، خروجی مرتبط با همان نقش نشان دهید.

توانایی قابل انتقال

یک حوزه مشخص مانند سیاست آموزشی یا خدمات شهری انتخاب کنید و توان خواندن اسناد، تنظیم داده و گزارش‌نویسی در آن را توسعه دهید. در نمونه‌کار، منابع عمومی و محدودیت تحلیل را نشان دهید. شناخت زمینه کشور، زبان کاری و مهارت روش‌شناختی باید با شرح نقش متناسب باشد.

صنایع و کارفرمایان نمونه

ایران؛ افکارسنجی و پژوهش

در شرح خدمات ایسپا، طراحی پژوهش، پرسشنامه، پردازش داده و تحلیل ثانویه آمده است. متن خدمات برای شناخت وظیفه استفاده شده و اثبات همکاری جاری نیست.

پژوهش و مشاوره بین‌المللی

Ipsos نمونه شرکت پژوهش سیاست و جامعه است؛ Control Risks خدمات تحلیل ریسک سیاسی و راهبرد سازمانی دارد. هر نقش به مهارت و سابقه مخصوص خود نیاز دارد.

بررسی کارفرمای مناسب

در دانشگاه، مرکز پژوهش، تحریریه یا سازمان خدمات عمومی، شرح وظیفه را بخوانید: آیا جمع‌آوری داده، تحلیل، نگارش یا مدیریت پروژه خواسته شده است؟ آمادگی خود را بر اساس همان وظیفه بسنجید.

تفکیک خدمت از استخدام

نمونه‌های ایسپا، Ipsos و Control Risks برای شناخت وظایف پژوهشی و تحلیلی آمده‌اند. هنگام ارزیابی فرصت، نوع داده، خروجی، سابقه و مدرک خواسته‌شده را از آگهی همان نقش بخوانید. صفحه خدمات، همکاری جاری یا پذیرش خودکار فارغ‌التحصیل این عنوان را ثابت نمی‌کند.

دشواری‌ها و واقعیت کار

خواندن و بازنویسی مداوم

از خود بپرسید آیا به خواندن طولانی، دقت در واژه‌ها، یافتن ارجاع و اصلاح چندباره نوشته علاقه دارید. آشنایی عمومی با موضوع با توان پژوهش و توضیح مستند آن یکسان نیست.

پیش از انتخاب دانشگاه

چارت اختصاصی دانشگاه را بررسی کنید؛ سهم زبان عربی، آموزش معارف، روش پژوهش و درس‌های تخصصی بر تجربه تحصیل اثر دارد.

بازبینی پیش‌فرض‌ها

مطالعه دانشگاهی سیاست مستلزم خواندن استدلال‌های متفاوت و بررسی شواهد ناسازگار با برداشت اولیه است. در گزارش مشخص کنید کدام بخش مشاهده، کدام تفسیر و کدام داوری ارزشی است. آمادگی برای اصلاح نتیجه، مهارتی مهم در کنار پیگیری اخبار و شناخت مفاهیم است.

تجربه پیش از انتخاب و مسیر آمادگی

پرونده یک مسئله عمومی

برای موضوعی مانند دسترسی به کتابخانه عمومی، دو سند منتشرشده انتخاب کنید. جدول نهاد مسئول، اختیار، ابزار اجرا و اطلاعات نامعلوم را بسازید و یک یادداشت کوتاه درباره محدودیت شواهد بنویسید. از یک خواننده بخواهید ادعا‌های بدون ارجاع را مشخص کند و سپس متن را اصلاح کنید.