معرفی رشته فیزیک
گروه علوم پایهساختن مدل برای رفتار ماده، انرژی و پدیدهها و سنجیدن آن با محاسبه و آزمایش؛ از اندازهگیری و ساخت ابزار دقیق تا مطالعه مواد، نور، اقلیم و کیهان. کار دانشگاهی آن ترکیبی از ریاضی، آزمایش و محاسبات رایانهای است.
ماهیت رشته و تفاوت با رشتههای نزدیک
کار یک فیزیکدان چیست؟
O*NET پژوهش درباره پدیدههای فیزیکی، ساخت نظریه بر پایه مشاهده و آزمایش و پیدا کردن کاربرد قوانین فیزیک را شرح میدهد. کار میتواند شامل تحلیل داده، شبیهسازی، طراحی آزمایش و همکاری در توسعه ابزار باشد.
یک مسئله واقعی در صنعت
ASML توضیح میدهد که گرمشدن قطعه در فرایند ساخت تراشه میتواند همترازی لایهها را تغییر دهد. فیزیکدانان با مدلکردن انتقال گرما و رفتار ماده به اصلاح این اثر کمک میکنند. این نمونه، پیوند میان یک مفهوم درسی و دقت یک دستگاه صنعتی را نشان میدهد.
مقایسه با رشتههای مهندسی
برای سنجیدن علاقه، دو کار را امتحان کنید: نخست توضیح دهید چرا یک سامانه چنین رفتاری دارد و چگونه باید آن را اندازه گرفت؛ سپس طرحی بسازید که با هزینه و محدودیت مشخص کار کند. فیزیک و مهندسی در هر دو مشارکت دارند، اما میزان لذت شما از مدلسازی و پرسش بنیادی به انتخاب کمک میکند.
دروس و تجربهٔ تحصیل در دانشگاه
پایه ریاضی و فیزیک
ریاضی عمومی، معادلات دیفرانسیل، فیزیک پایه و آزمایشگاههای آن، شیمی پایه، برنامهنویسی و کارگاه در فهرست پایه آمدهاند. در بخش تخصصی الزامی، ریاضی فیزیک، مکانیک تحلیلی، الکترومغناطیس، مکانیک کوانتومی و ترمودینامیک و مکانیک آماری قرار دارند.
شناخت ماده و نور همراه آزمایش
حالت جامد، اپتیک و آزمایشگاههای مربوط، نجوم و اخترفیزیک و فیزیک هستهای و ذرات بنیادی از درسهای الزامی این چارتاند. بنابراین تجربه دانشگاه هم حل مسئله نظری دارد و هم کار با اندازهگیری و گزارش آزمایش.
اختیاریها چه انتخابی میدهند؟
لیزر، لایههای نازک، نیمهرسانا، هواشناسی، شبیهسازی عددی، روشهای تجربی، محاسبات کوانتومی و پروژه فیزیک در فهرست اختیاری آمدهاند. دانشگاه بر حسب امکانات و استاد درس ارائه میکند؛ قرارداشتن نام درس در این فهرست، گذراندن آن توسط همه دانشجویان را نشان نمیدهد.
نمونه خروجی از یک درس
پیشنهاد آموزشی: حرکت یک آونگ کوچک را اندازه بگیرید، دوره نوسان را برای چند طول به دست آورید و با مدل ساده مقایسه کنید. علاوه بر نمودار، بنویسید خطای زمانگیری و روش اندازهگیری طول چگونه بر نتیجه اثر گذاشتهاند.
مهارتها و نمونه خروجی
مدلسازی، محاسبه و گزارش
در شرح حرفه O*NET، بیان نتیجه به زبان ریاضی، محاسبات رایانهای، شبیهسازی داده فیزیکی و نوشتن گزارش علمی آمدهاند. بنابراین مهارت مهم، انتخاب مدل و توضیح ارتباط آن با مشاهده است؛ خروجی نرمافزار باید قابل تفسیر باشد.
نمونهکار آزمایشگاهی
یک اندازهگیری ساده را با دستور کار، داده خام، واحدها، روش کالیبراسیون و برآورد خطا تحویل دهید. توضیح دهید کدام نتیجه تکرارپذیر بود و کدام تغییر در دستگاه یا روش لازم است. گزارش باید به فرد دیگری امکان بازبینی بدهد.
نمونهکار محاسباتی
مدل ساده حرکت یا انتقال گرما را با Python یا ابزار مناسب دیگری پیاده کنید. ابتدا آن را در حالتی با جواب معلوم بررسی کنید؛ سپس ورودی یا گام محاسبه را تغییر دهید. فایل کد و گزارش خطای محاسباتی برای نشاندادن مهارت از یک تصویر نهایی مفیدتر است.
بازار کار، شغلها و شرایط ورود
شروع کار پس از کارشناسی
راهنمای BLS آمریکا، نقشهای تکنسین و دستیار پژوهش در حوزههای مرتبط را از مسیرهای قابل بررسی برای دارنده کارشناسی فیزیک میداند و یادگیری ساخت ابزار و رایانش را پیشنهاد میکند. این توصیف مسیر آمادگی است؛ شرایط احراز شغل در ایران باید از آگهی همان سازمان خوانده شود.
پژوهشگر و توسعهدهنده فناوری
ASML نمونه فعالیت فیزیکدان در تحقیقوتوسعه، ساخت و پشتیبانی فنی را معرفی میکند. کار میتواند مدلکردن اثرهای حرارتی و نوری یا حل مسئله مربوط به سطح مواد باشد. این نقشها با محصول و تجهیزات مشخص سروکار دارند.
نقش پژوهشی دانشگاهی
در راهنمای BLS، مشاغل پژوهشی و دانشگاهی فیزیک معمولاً به دکتری نیاز دارند. این شرط با همه شغلهای قابل انجام برای فارغالتحصیل فیزیک یکسان نیست؛ نوع نقش تعیین میکند چه مقطع و تجربهای لازم است.
انتخاب هدف پیش از جمعکردن ابزارها
برای کار آزمایشگاهی، پروژه اندازهگیری و ابزارسازی انتخاب کنید؛ برای نقش محاسباتی، مدل و کد قابل ارزیابی بسازید؛ برای پژوهش، خواندن مقاله و صورتبندی سؤال را تمرین کنید. نام فیزیک در یک آگهی کافی نیست؛ مسئولیت، مدرک و سابقه خواستهشده را با کار خود مقایسه کنید.
سه سطح متفاوت از مسئولیت
در آغاز مسیر، یک کار محدود و قابل بازبینی مانند آمادهسازی داده یا اجرای دستور کار آزمایش را هدف بگیرید. با تجربه و آموزش تخصصی، میتوان مسئولیت انتخاب مدل، طراحی آزمایش یا توسعه بخشی از محصول را بررسی کرد. هدایت پژوهش مستقل به سابقه علمی عمیقتری نیاز دارد. برای ساخت رزومه، سهم دقیق خود در پروژه و روشی را که با آن نتیجه را بررسی کردهاید بنویسید.
فریلنسری و کسبوکار مستقل
آیا حتماً باید استخدام دولت یا شرکت بزرگ شد؟
مؤسسه فیزیک بریتانیا و ایرلند برای شرکتهای کوچک و نوپا و کارآفرینان حوزه فیزیک برنامه دارد. بنابراین محصول یا خدمت مبتنی بر فیزیک میتواند در کسبوکار کوچک هم شکل بگیرد؛ این منبع درباره شرایط ثبت شرکت در ایران حکم نمیدهد.
نمونه مشاوره و تولید ابزار
در معرفی حرفهای Hana Krizek در IOP، تأسیس شرکت مشاوره فیزیک و فعالیت در شرکتی سازنده ابزار تحلیل سطح آمده است. این نمونه نشان میدهد دانش فیزیک میتواند به خدمت تخصصی یا محصول تبدیل شود؛ تجربه شخصی آن فرد، نسخه تضمینی راهاندازی کسبوکار نیست.
کار پروژهای را چگونه مشخص کنید؟
برای ارزیابی امکان فریلنسری، خدمتی محدود مثل تحلیل داده آزمایش یا ساخت مدل محاسباتی را تعریف کنید: چه فایل و گزارشی تحویل میدهید، چگونه صحت آن بررسی میشود و چه داده یا تجهیزی لازم دارید؟ برای خدمات دارای مسئولیت تخصصی، پیش از قرارداد شرایط صلاحیت و مجوز همان خدمت را بررسی کنید.
ساخت محصول به چه چیز دیگری نیاز دارد؟
اگر ایده شما ابزار اندازهگیری است، علاوه بر اصل فیزیکی، دقت تکرارپذیر، هزینه ساخت، تعمیر، آزمون محصول و مشتری را بررسی کنید. برای شروع، نمونه کوچک و یک مسئله روشن مشتری تعریف کنید و سپس درباره تیم و سرمایه تصمیم بگیرید.
نمونه سفارش شبیهسازی
برای یک مدل آموزشی انتقال گرما، ابتدا هندسه، فرضها، داده ورودی و خروجی مورد انتظار را با سفارشدهنده مشخص کنید. کد قابل اجرا، راهنمای نصب، مقایسه با یک حالت دارای جواب معلوم و گزارش حساسیت به گام محاسبه را تحویل دهید. مشخص کنید مدل برای آموزش یا بررسی اولیه است و کدام کاربردها به اعتبارسنجی تخصصی بیشتری نیاز دارند. تصویر رنگی شبیهسازی بهتنهایی شاهد صحت مدل نیست.
تفاوت خدمت محاسباتی و ساخت ابزار
یک پروژه محاسباتی ممکن است با رایانه و داده قابل انجام باشد؛ ساخت ابزار به قطعات، کارگاه، آزمون و پشتیبانی محصول هم نیاز دارد. هنگام انتخاب ایده، هزینه تکرار آزمایش، دسترسی به تجهیزات و مسئول نگهداری ابزار را حساب کنید. نمونه آزمایشگاهی را پیش از آزمون در شرایط استفاده واقعی، محصول آماده فروش معرفی نکنید.
موضوعها و روشهای پژوهش
ماده، نور و فناوری کوانتومی
دانشکده فیزیک آکسفورد گروههایی در مواد کوانتومی، اطلاعات و محاسبات کوانتومی، اپتیک کوانتومی، فوتوولتائیک و نانوعلم معرفی میکند. مسئله میتواند فهم رفتار ماده یا توسعه ابزار و مادهای با ویژگی تازه باشد.
از اقلیم تا کیهان و سامانه زنده
فیزیک اقلیم، سیارات و فراسیارات، نجوم و اخترفیزیک، ذرات بنیادی و فیزیک زیستی نیز در فهرست پژوهشی آکسفورد قرار دارند. موضوع انتخابی تعیین میکند بیشتر با مشاهده، آزمایش، نظریه یا محاسبه کار کنید.
مثال پیوند آزمایش و الگوریتم
پروژه تصویربرداری سهبعدی بدون عدسی در ARCNL هلند، آزمایش اپتیکی را با الگوریتم بازسازی تصویر ترکیب میکند و کاربرد آن را در اندازهگیری صنعت نیمهرسانا بررسی میکند. این نمونه نشان میدهد مرز پروژه الزاماً با مرز درسهای دانشگاه یکی نیست.
خروجی پژوهش را چگونه بسنجید؟
در پروژه کوچک خود بنویسید چه چیزی را پیشبینی میکنید، کدام داده میتواند آن را رد کند و چطور نتیجه را دوباره به دست میآورید. اگر مدل با آزمایش اختلاف داشت، ابتدا خطای اندازهگیری و فرضهای مدل را بررسی کنید و اختلاف را پنهان نکنید.
ادامه تحصیل در کارشناسی ارشد ایران
رشته فیزیک و گرایشهای رسمی آن
رشته فیزیک با این نه گرایش آمده است: فیزیک ماده چگال؛ فیزیک پلاسما؛ فیزیک هستهای؛ ذرات بنیادی و نظریه میدانها؛ نجوم و اخترفیزیک؛ فیزیک آماری و سامانههای پیچیده؛ گرانش و کیهانشناسی؛ اپتیک و لیزر؛ علوم و فناوری کوانتومی.
رشتههای مرتبط مستقل در همین مجموعه
مهندسی هستهای با گرایشهای کاربرد پرتوها، گداخت هستهای، مهندسی راکتور و مهندسی پرتوپزشکی؛ مهندسی سیستمهای انرژی با تکنولوژی انرژی، انرژی و محیطزیست و سیستمهای انرژی؛ و مهندسی فوتونیک با نانوفوتونیک و بیوفوتونیک درج شدهاند. اینها گرایشهای رشته فیزیک نیستند.
دیگر عنوانها و مسیرهای خاص
فناوری پلاسما، نانوفیزیک، تکنولوژی، انرژی و مواد کوانتومی، علوم فضایی، مهندسی شتابگر ذرات، بیوفیزیک و فوتونیک نیز ردیف مستقل دارند. «آموزش فیزیک (ویژه فرهنگیان)» با محدودیت دانشگاه پذیرنده آمده است. «دکتری مستقیم فیزیک» با ماده چگال و اپتیک و لیزر، مسیر جدا از کارشناسی ارشد است.
انتخاب مسیر بر اساس نوع کار
ابتدا تصمیم بگیرید کدام جنس پروژه را میخواهید: آزمایش و ابزار، مدل محاسباتی یا نظریه. سپس موضوع پایاننامه و امکانات گروه را مقایسه کنید. وجود رشته در مجموعه امتحانی، وجود ظرفیت در همه دانشگاهها یا یکسانبودن شرایط پذیرش را نشان نمیدهد؛ دفترچه انتخاب رشته و اصلاحیهها لازماند.
ارگونومی؛ مسیر مستقل وزارت بهداشت
دفترچه ارشد وزارت بهداشت۱۴۰۵، «فیزیک» را در مدارک مورد پذیرش «ارگونومی» درج کرده است. مواد آزمون شامل کلیات ارگونومی و روشهای ارزیابی، تشریح و فیزیولوژی انسانی، فیزیک و مکانیک، ریاضی، روانشناسی عمومی، مدیریت سازمانی و زبان است. این مسیر به آمادگی درباره انسان و محیط کار نیاز دارد؛ گرایش رشته کارشناسی محسوب نمیشود و پذیرش نهایی به ضوابط و ظرفیت مقصد وابسته است.
دو مسیر مرتبط: بیوالکتریک و زیست مواد
ردیفهای ۴۰ و ۴۱ دفترچه ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵، کارشناسی علوم پایه را برای مهندسی پزشکی (بیوالکتریک) و مهندسی پزشکی (زیست مواد) مجاز میدانند. بیوالکتریک در آزمون بر مدار، سیگنال، کنترل و ریاضیات تکیه دارد؛ زیست مواد بر علم مواد، زیستمواد، شیمی و مبانی زیستی. بنابراین مجازبودن مدرک با آمادگی علمی برای هر دو مسیر یکسان نیست.
انتخاب گرایش با روش کار
برای انتخاب، فقط موضوع را نبینید: اپتیک میتواند آزمایشگاهی یا محاسباتی باشد و ماده چگال هم مسیر نظری و هم ساخت و اندازهگیری ماده دارد. از گروه مقصد درباره ابزارهای موجود، نوع داده، نقش برنامهنویسی و پروژههای دانشجویان بپرسید. اگر به کیهان علاقه دارید، ببینید از ریاضی و تحلیل داده همان مسیر هم استقبال میکنید.
فیزیک پزشکی و رادیوبیولوژی
در ردیفهای ۸۸ و ۸۹ دفترچه ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵، کارشناسی فیزیک در مدارک مجاز رادیوبیولوژی و فیزیک پزشکی آمده است. آزمون فیزیک پزشکی شامل فیزیک عمومی، ریاضی، فیزیک هستهای و اتمی، فیزیولوژی، آناتومی و زبان است؛ در رادیوبیولوژی، فیزیک پرتوهای یونیزان، رادیوبیولوژی و زیستشناسی نیز مطرحاند. بنابراین ورود به این حوزه به یادگیری مباحث بدن و پرتو نیاز دارد؛ مجازبودن شرکت در آزمون، صلاحیت فعالیت بالینی ایجاد نمیکند.
ادامه تحصیل در دکتری ایران
رشته فیزیک تا مقطع دکتری
فیزیک بدون ذکر گرایش و هشت گرایش آمدهاند: ذرات بنیادی و نظریه میدانها؛ اپتیک و لیزر؛ فیزیک پلاسما؛ فیزیک آماری و سامانههای پیچیده؛ فیزیک ماده چگال؛ گرانش و کیهانشناسی؛ نجوم و اخترفیزیک؛ فیزیک هستهای.
رشتههای مستقل مرتبط
فوتونیک، مهندسی پلاسما، مهندسی فوتونیک، علوم و فناوریهای کوانتومی و پلاسما پزشکی بدون گرایش جدا درج شدهاند. نانوفیزیک، گرایشهای نانو فوتونیک و نانو ساختارها دارد؛ فیزیک دریا، دینامیک و ساحلی دارد. پذیرش گرایش ساحلی طبق یادداشت جدول فقط توسط دانشگاه آزاد اسلامی انجام میشود.
شرایط ورود را جدا بررسی کنید
در ستون رشتههای مرتبط مجموعه ۲۲۳۸، «تمامی رشتهها» آمده است؛ این عبارت در چارچوب مدرک لازم برای آزمون دکتری معنا دارد و مجوز ورود از کارشناسی یا قبولی قطعی نیست. عنوان رشتهمحل، مرحله ارزیابی و شرایط دانشگاه در راهنمای انتخاب رشته بررسی میشوند.
تغییر حوزه به دکتری مهندسی پزشکی
مجموعه ۲۳۴۷ دفترچه دکتری ۱۴۰۵، تمامی رشتهها را در مدارک مرتبط اعلام کرده است. با مدرک مقطع مجاز و احراز ضوابط، مسیر مهندسی پزشکی با رویکردهای امتحانی بیوالکتریک، بیومکانیک، بیومتریال یا مهندسی بافت قابل بررسی است. اینها رویکرد آزموناند؛ عنوان مدرک و ظرفیت دانشگاه باید از جدول پذیرش بررسی شود. کارشناسی بهتنهایی برای ورود کافی نیست.
دکتری فیزیک پزشکی در وزارت بهداشت
اطلاعیه مدارک دکتری وزارت بهداشت ۱۴۰۴، در ردیف ۴۹، کارشناسی ارشد فیزیک را در مدارک مجاز فیزیک پزشکی آورده است؛ ارشد فیزیک پزشکی، بیوفیزیک و فوتونیک نیز از مدارک ذکرشدهاند. در ردیف ۶۵، ارشد فیزیک با همه گرایشها برای مهندسی پزشکی (بیوالکتریک) ذکر شده است. این مسیرها به آمادگی تخصصی حوزه مقصد نیاز دارند و شرایط همان دوره آزمون باید کنترل شود؛ مدرک کارشناسی برای ورود مستقیم کافی نیست.
تقاضای جهانی تحصیلات تکمیلی و پژوهش
تنوع مسیر پژوهشی
آکسفورد دورههای دکتری در اخترفیزیک، فیزیک جو و اقیانوس و سیارات، اتمی و لیزر، ماده چگال، ذرات و نظری را معرفی میکند. فعالیت دانشجو در گروه پژوهشی همراه آموزش تخصصی انجام میشود. این نمونه نشان میدهد تحصیلات تکمیلی فیزیک به یک موضوع واحد محدود نیست.
پژوهش مشترک با صنعت
در پروژه دکتری تصویربرداری ARCNL، مدرک ارشد فیزیک، اپتیک، فوتونیک یا زمینه مرتبط خواسته شده و همکاری پژوهشی با ASML ذکر شده است. این شاهد یک مسیر مشخص در پیوند پژوهش و صنعت است؛ شرط ورود آن را نباید به همه دکتریها تعمیم داد.
چه چیزی برای انتخاب گروه مفید است؟
برداشت از این نمونهها: موضوع پروژه و مهارت موردنیاز از نام کلی فیزیک مهمترند. برای پروژه تجربی، تجربه ابزار و اندازهگیری؛ برای پروژه محاسباتی، کد و اعتبارسنجی؛ و برای پروژه نظری، پایه ریاضی و توان استدلال خود را نشان دهید. وضعیت پذیرش و تأمین مالی هر پروژه جدا بررسی میشود.
بازار کار و فرصتهای شغلی در جهان
نیاز صنعتی به حل مسئله فیزیکی
صفحه مشاغل فیزیک ASML از مدلسازی برای اصلاح اثرهای ناخواسته، مسائل حرارتی و نوری و رفتار سطح مواد مثال میآورد. این شاهد کاربرد فیزیک در صنعت تجهیزات نیمهرسانا است، نه اثبات بازار یکسان برای همه گرایشها و مقاطع.
جایگاه تحصیلات تکمیلی
BLS مسیر پژوهش دانشگاهی را معمولاً وابسته به دکتری توصیف میکند، در حالی که برای کارشناسی مسیرهای دستیاری و فنی را هم مطرح میکند. برای تصمیم تحصیلی، عنوان و سطح مسئولیت شغل هدف را مشخص کنید؛ ادامه تحصیل و کسب مهارت کاربردی دو تصمیم مرتبطاند.
جمعبندی برای دانشآموز
فیزیک برای فردی که میخواهد در اندازهگیری، مدلسازی یا فناوری تخصص بسازد، مسیرهای قابل بررسی دارد. اگر انتظار دارید صرف مدرک، عنوان شغلی مشخصی ایجاد کند، پیش از انتخاب چند شرح شغل را با درسها و پروژههای دانشگاه مقایسه کنید. نمونه کار صنعتی و مسیر پژوهش را متناسب با علاقهتان بسازید.
صنایع و کارفرمایان نمونه
شرکت تجهیزات ساخت تراشه
ASML نمونه کارفرمایی است که فیزیک را در تحقیقوتوسعه، ساخت و پشتیبانی محصول به کار میگیرد. نقشها ممکن است عنوان مهندس یا پژوهشگر داشته باشند؛ شرح وظیفه و شرایط مدرک هر موقعیت را جدا بخوانید.
مرکز پژوهش مرتبط با صنعت
ARCNL در آمستردام درباره فیزیک و شیمی فناوری نانولیتوگرافی پژوهش میکند و در پروژه بررسیشده با صنعت نیمهرسانا ارتباط دارد. چنین محیطی ترکیبی از مسئله علمی، ابزار و همکاری صنعتی است.
دانشگاه و شرکت کوچک تخصصی
گروههای فیزیک آکسفورد نمونه محیط پژوهشیاند. برنامه کسبوکار IOP نیز شرکت کوچک و نوپا را کنار شرکت بزرگ پوشش میدهد؛ بنابراین هنگام جستوجوی مسیر، اندازه سازمان را با نوع مسئله و امکانات موردنیاز پروژه مقایسه کنید.
دشواریها و واقعیت کار
بخش بزرگی از کار، بررسی نتیجه است
توصیف O*NET بر تحلیل داده، محاسبه، گزارش و همکاری در طراحی و آزمون ابزار تأکید دارد. مطالعه جذاب درباره کیهان فقط یکی از راههای آشنایی اولیه است؛ کار روزمره میتواند شامل بازبینی کد و اندازهگیریهای تکراری باشد.
آزمایش تخصصی به امکانات وابسته است
آکسفورد برای پژوهش خود از آزمایشگاه کملرزش، تجهیزات دمای پایین، ساخت ریز و نانومقیاس و کارگاههای فنی نام میبرد. این نمونه نشان میدهد در انتخاب دانشگاهِ یک مسیر تجربی، امکانات و پشتیبانی فنی را باید همراه موضوع استاد بررسی کرد.
شکست مدل هم اطلاعات دارد
اگر نتیجه آزمایش با محاسبه نخواند، کار را تمامشده فرض نکنید. فرض سادهسازی، خطای ابزار، واحدها و کد را بررسی کنید. علاقه به پیدا کردن علت اختلاف، نشانه مفیدی برای سنجیدن سازگاری با جنس کار است؛ این توصیه آزمون روانسنجی نیست.
تجربه پیش از انتخاب و مسیر آمادگی
آونگ را چند بار اندازه بگیرید
با نخ و یک وزنه سبک، آونگی با دامنه کوچک بسازید. زمان چند نوسان را ثبت و آزمایش را تکرار کنید. سپس طول نخ را تغییر دهید. قبل از محاسبه حدس بزنید چه تغییری رخ میدهد و بعد حدس خود را با داده مقایسه کنید.
گزارش کوتاه بسازید
روش اندازهگیری طول، زمانگیری، تعداد تکرارها و علت اختلاف مشاهدهها را بنویسید. نمودار دوره نوسان بر حسب طول بسازید؛ اگر رابطه خطی ساده مناسب نبود، درباره مدل دیگری فکر کنید. هدف، فرایند پرسیدن و آزمودن است.
پس از تجربه از خود بپرسید
از ساخت وسیله بیشتر لذت بردید یا توضیح ریاضی و بررسی خطا؟ آیا خواستید آزمایش را دقیقتر تکرار کنید؟ برای قدم بعد، یک شبیهسازی ساده همان مسئله بسازید و ببینید کدام بخش فیزیک نظری، محاسباتی یا تجربی بیشتر جذبتان میکند.
نوآزمون