نوآزمونمعرفی رشته آموزش علوم تجربی
فرهنگیانرشته آموزش علوم تجربی بر آموزش پیوسته مفاهیم زیست، شیمی، فیزیک و زمین با کاوش، مشاهده و استدلال تمرکز دارد؛ آمادگی حرفه معلمی در مسیر فرهنگیان.
ماهیت رشته و تفاوت با رشته‌های نزدیک
ماهیت رشته
زیست‌شناسی، شیمی، فیزیک و علوم زمین همراه با طراحی و ارزشیابی آموزش علوم مطالعه می‌شوند. وجود درس آزمایشگاه شیمی متوسطه اول و بررسی کتاب‌های علوم تجربی، پیوند برنامه با آموزش مدرسه را نشان می‌دهد.
مسئله واقعی
برای توضیح چرخه آب، دانش‌آموز باید تغییر حالت، انتقال انرژی، محیط و شواهد را به هم وصل کند. دبیر علوم به ساختن این ارتباط‌ها کمک می‌کند.
گستردگی رشته
این برنامه میان چند علم پیوند می‌زند؛ برای پژوهش عمیق در یک شاخه لازم است بعداً آموزش تخصصی و روش پژوهش همان شاخه را دنبال کنید.
دروس و تجربهٔ تحصیل در دانشگاه
زیست و شیمی
زیست‌شناسی سلولی و مولکولی، گیاهی و جانوری، میکروبیولوژی و بهداشت، فیزیولوژی انسان و بوم‌شناسی؛ همچنین شیمی آلی، معدنی، شیمی‌فیزیک، تجزیه و آزمایشگاه‌های مشخص در جدول‌اند.
فیزیک و زمین
مکانیک، الکتریسیته و مغناطیس، شاره‌ها و موج و گرما، نورشناسی و فیزیک نوین؛ علوم زمین، بلور و کانی‌شناسی، سنگ‌شناسی، چینه‌شناسی و فسیل‌شناسی و زمین‌شناسی ایران آمده‌اند.
آموزش علوم
مبانی آموزش علوم تجربی، طراحی آموزشی، راهبرد تدریس، کاربرد هنر و فناوری اطلاعات، سنجش و ارزشیابی، بررسی کتاب‌های علوم، پژوهش و توسعه حرفه‌ای، کارورزی و پروژه درج شده‌اند.
مهارت‌ها و نمونه خروجی
طراحی درس میان‌رشته‌ای
موضوعی مانند مصرف آب را به مفاهیم فیزیکی، شیمیایی و زیستی وصل کنید؛ هدف هر بخش و شاهدی که دانش‌آموز باید جمع‌آوری کند روشن باشد.
هدایت کاوش
از سؤال روشن شروع کنید، متغیر‌ها و روش مشاهده را مشخص کنید و از مخاطب بخواهید ادعای خود را با داده پشتیبانی کند. نتیجه نامنتظر باید به بازبینی روش منجر شود.
مدیریت فعالیت متنوع
برای کلاس با امکانات و آمادگی متفاوت، نسخه ساده و پیشرفته فعالیت طراحی کنید. ابزار، زمان، مسئولیت گروه و معیار ارزشیابی را پیش از اجرا مشخص کنید.
بازار کار، شغل‌ها و شرایط ورود
استخدام
استخدام قطعی ورودی ۱۴۰۴ مشروط به مدرک رشته تعهد، تأیید صلاحیت‌ها و گواهی صلاحیت معلمی است.
کار دبیر علوم
طراحی درس چندموضوعی، هدایت فعالیت و گزارش علمی، آموزش کار با نمودار، ارزشیابی و بازخورد و پیگیری پیشرفت دانش‌آموز انجام می‌شود.
نقش‌های دیگر آموزشی
تولید محتوای علوم، طراحی بسته کاوش، برنامه‌های ترویج علم و محتوای موزه یا مرکز علمی از زمینه‌های پیشنهادی‌اند. داشتن نمونه کار و احراز شرایط قرارداد لازم است؛ شغل تخصصی همه شاخه‌های علوم خروجی مستقیم این مدرک نیست.
فریلنسری و کسب‌وکار مستقل
کار پروژه‌ای و فریلنسری
برای ناشر، مدرسه یا تیم آموزشی، بسته کاوش دارای راهنمای مدرس، برگه دانش‌آموز، داده نمونه و معیار ارزشیابی بسازید. محصول می‌تواند چاپی یا دیجیتال باشد؛ سطح سنی، امکانات لازم و محدودیت اجرا را دقیق بنویسید.
شرکت و استخدام دولتی
قانون پایه، ریاست، مدیرعاملی و عضویت هیئت‌مدیره شرکت خصوصی را برای کارمند دولت منع می‌کند؛ تعاونی‌های ادارات و مؤسسات استثنا هستند. شرایط روز باید جدا احراز شود.
پیش از تأسیس کسب‌وکار
مخاطب، محصول، نمونه قابل ارزیابی، قیمت‌گذاری خدمت و مسئولیت پشتیبانی را روشن کنید. ثبت شرکت به‌تنهایی مجوز آموزشگاه یا هر فعالیت تخصصی نیست. محدودیت استخدامی و مجوز فعالیت باید قبل از تعهد مالی مشخص شود.
نمونه سفارش کامل برای یک درس
برای مبحث سایه، بسته‌ای شامل پرسش آغازین، طرح مشاهده با چراغ‌قوه و جسم کدر، جدول ثبت داده، نمودار نمونه و پرسش نتیجه‌گیری تهیه کنید. مشخص کنید در هر مرحله کدام عامل تغییر می‌کند و کدام عامل ثابت می‌ماند. راهنمای مدرس باید خطا‌های رایج در مشاهده و تفاوت داده با برداشت را توضیح دهد؛ فایل قابل ویرایش و نسخه چاپی هر دو می‌توانند جزو تحویل باشند.
معیار کیفیت و حدود سفارش
بسته را از نظر صحت علمی، تناسب سنی، وسایل در دسترس و زمان اجرای کلاس بازبینی کنید. نسخه آزمایشی را به دبیر باتجربه بدهید و اصلاحات را ثبت کنید. تولید محتوا، اجرای کارگاه و فروش مجموعه وسایل، مسئولیت‌های متفاوتی دارند؛ محدوده خدمت، پشتیبانی و مجوز لازم را برای مدل انتخاب‌شده روشن کنید.
موضوع‌ها و روش‌های پژوهش
استدلال با شواهد
بررسی کنید دانش‌آموز چگونه از مشاهده به ادعا می‌رسد و چه زمانی هم‌زمانی را با علت اشتباه می‌گیرد. پاسخ نوشتاری، گفت‌وگو و گزارش فعالیت، داده‌های ممکن پژوهش‌اند.
یادگیری میان‌رشته‌ای
آیا پیوند درس‌های زیست، فیزیک و زمین‌شناسی به فهم مسئله محیطی کمک می‌کند؟ ابزار سنجش باید خودِ ارتباط‌دادن مفاهیم را بسنجد و دانش اولیه مخاطب را در نظر بگیرد.
فناوری و دسترس‌پذیری
طراحی فعالیتی که با امکانات کم، متن خوانا و نمایش‌های مختلف قابل استفاده باشد، موضوع توسعه آموزشی است. کارآمدی آن باید با تجربه واقعی مخاطب ارزیابی شود.
ادامه تحصیل در کارشناسی ارشد ایران
مسیر آموزشی؛ مجموعه ۱۱۱۷
در مجموعه ۱۱۱۷، برنامه‌ریزی درسی، مدیریت آموزشی، تحقیقات آموزشی، ارزشیابی آموزشی و یادگیری الکترونیکی رشته‌های مستقل بدون گرایش درج‌شده‌اند. تکنولوژی آموزشی هم بدون گرایش و هم با گرایش «آموزش افراد با نیاز‌های ویژه» آمده است. این‌ها مسیر‌های مرتبط با آموزش‌اند؛ نام مجموعه آزمون، نام مدرک همه رشته‌های داخل آن نیست.
عنوان‌های آموزشِ یک علم
آموزش زیست‌شناسی در مجموعه ۱۲۰۶، آموزش شیمی در ۱۲۰۳ و آموزش فیزیک در ۱۲۰۴، همگی با قید «ویژه فرهنگیان» آمده‌اند. این‌ها مسیر‌های مرتبط برای بررسی‌اند؛ پذیرش دانش‌آموخته آموزش علوم تجربی و موافقت محل خدمت باید با شرایط دقیق دانشگاه احراز شود.
تخصص در یک علم
اگر هدف پژوهش موضوعی است، یک شاخه را بر اساس علاقه و آمادگی واقعی انتخاب کنید. درس‌های یک دوره چندعلمی، همه پیش‌نیازهای پژوهش تخصصی زیست، شیمی، فیزیک یا زمین‌شناسی را پوشش نمی‌دهند.
ادامه تحصیل
موافقت آموزش‌وپرورش و تعهد لازم است؛ تحصیل هم‌زمان دانشجو‌معلم ممنوع است.
انتخاب مسیر با مسئله‌ای که می‌خواهید حل کنید
اگر می‌خواهید ترتیب و پیوند مباحث علوم در مدرسه را بررسی کنید، برنامه‌ریزی درسی را ببینید؛ برای طراحی محتوای تعاملی و ابزار یادگیری، تکنولوژی آموزشی؛ و برای سنجش کیفیت آموزش و یادگیری، تحقیقات آموزشی یا ارزشیابی آموزشی را بررسی کنید. مسیر آموزش یک علم برای کسی مناسب بررسی است که می‌خواهد بر تدریس همان حوزه تمرکز کند؛ عنوان مدرک و شرایط پذیرش آن مستقل است.
ادامه تحصیل در دکتری ایران
مسیر دکتری آموزشی؛ مجموعه ۲۱۴۱
برنامه‌ریزی درسی، برنامه‌ریزی آموزش از راه دور، مدیریت آموزشی، تکنولوژی آموزشی و فلسفه تعلیم و تربیت در جدول‌اند. آموزش عالی با گرایش‌های مدیریت آموزش عالی، اقتصاد و مدیریت مالی آموزش عالی، برنامه‌ریزی توسعه آموزش عالی و برنامه‌ریزی درسی در آموزش عالی آمده است. مدارک مرتبط «تمامی رشته‌ها» است؛ این عبارت مربوط به مدرک لازم برای آزمون دکتری است، نه ورود از کارشناسی.
مسیر موضوعی پس از ارشد متناسب
در جدول‌های ۱۴۰۵، مسیر‌های دکتری شیمی در ۲۲۱۱ و ۲۲۱۲، زیست‌شناسی گیاهی در ۲۲۲۰، جانوری و دریا در ۲۲۲۳، سلولی و مولکولی در ۲۲۲۶ و فیزیک در ۲۲۳۸ آمده‌اند. وجود این مجموعه‌ها به معنی عنوان «دکتری آموزش علوم تجربی» نیست.
انتخاب آگاهانه ارشد
پیش از انتخاب ارشد، موضوع رساله مطلوب و روش پژوهش آن را بشناسید. برای پژوهش آموزش علوم، طراحی مطالعه و سنجش یادگیری مهم است؛ برای پژوهش یک علم، روش تخصصی همان علم لازم می‌شود.
نمونه مسیر پژوهش آموزش علوم
پرسشی مانند «آیا مقایسه مدل‌های مختلف چرخه آب به فهم بهتر دانش‌آموز کمک می‌کند؟» می‌تواند در چارچوب پژوهش آموزشی بررسی شود. باید نوع فهم موردنظر، ابزار سنجش و روش مقایسه مشخص باشد. در مقابل، پژوهش درباره فرایند فیزیکی تبخیر به دانش و روش تخصصی همان علم نیاز دارد؛ موضوع مشترک، روش و مدرک یکسان ایجاد نمی‌کند.
نمونه گرایش‌های مسیر موضوعی شیمی
در مجموعه ۲۲۱۱، شیمی با گرایش‌های شیمی‌فیزیک و شیمی تجزیه و دو رشته مستقل شیمی کاربردی و نانوشیمی آمده‌اند. در مجموعه ۲۲۱۲، شیمی با گرایش‌های آلی، معدنی، پلیمر و دارویی و رشته مستقل فیتوشیمی درج شده است. این‌ها مسیر پژوهش تخصصی ماده و واکنش‌اند و عنوان دکتری آموزش علوم تجربی محسوب نمی‌شوند.
تقاضای جهانی تحصیلات تکمیلی و پژوهش
آموزش معلمان علوم
کالج تربیت معلم دانشگاه کلمبیا در آمریکا، دو مسیر کارشناسی ارشد MS و EdM با عنوان تربیت معلمان علوم و نیز دکتری آموزش علوم (EdD) را معرفی می‌کند. این برنامه‌ها برای بررسی تخصص در آموزش علوم‌اند؛ شرایط و هدف هر مسیر جداست و نام آن‌ها جای عنوان مدرک کارشناسی ایران را نمی‌گیرد.
نمونه ادامه تحصیل پژوهشی
دکتری Science Education در Teachers College دانشگاه کلمبیا، دانش پیشرفته علوم را با روش پژوهش آموزشی و رساله ترکیب می‌کند. این نمونه، وجود مسیر پژوهشی را نشان می‌دهد؛ پذیرش و تأمین مالی باید جدا بررسی شود.
بازار کار و فرصت‌های شغلی در جهان
پیوند علم و آموزش
برنامه آموزش علوم آزمایشگاه اروپایی زیست‌شناسی مولکولی (EMBL ELLS)، کارگاه‌ها و منابع قابل انطباق برای معلمان فراهم می‌کند. این نمونه، کاربرد مهارت انتقال پژوهش به کلاس را نشان می‌دهد: فهم محتوای علمی و تبدیل آن به فعالیت مناسب سن و امکانات مخاطب.
صلاحیت حرفه‌ای کشور مقصد
در انگلستان، مدارس دولتی تحت اداره محلی و مدارس ویژه غیرتحت‌اداره محلی، با استثنا‌های مقرر، صلاحیت رسمی معلمی (QTS) می‌خواهند؛ شرایط آکادمی‌ها و مدارس مستقل متفاوت است. مدرک ایران به‌تنهایی معادل این صلاحیت نیست.
مرز شواهد جهانی
برنامه دانشگاهی و فعالیت یک مرکز، نمونه نیاز به تخصص است. از این شواهد نمی‌توان مقدار تقاضای جهانی یا آسان‌بودن یافتن شغل را نتیجه گرفت. تناسب مهارت، زبان، صلاحیت تدریس و شرایط موقعیت واقعی تعیین‌کننده‌اند.
صنایع و کارفرمایان نمونه
ایران
مدارس در مسیر تعهد، ناشران آموزشی، تیم‌های یادگیری دیجیتال و مراکز ترویج علم از محیط‌های پیشنهادی‌اند. نقش، مخاطب، نمونه کار و شرایط مجاز فعالیت باید مشخص باشد.
نمونه محیط دانشگاهی
گروه پژوهش آموزش فیزیک کلرادو درباره فناوری، مواد درسی و سنجش یادگیری کار می‌کند؛ نمونه‌ای از همکاری علوم و آموزش است. برای نقش پژوهشی باید تخصص موضوعی و روش پژوهش متناسب با موقعیت داشت.
دشواری‌ها و واقعیت کار
تعهد
خدمت در محل تعیین‌شده دوبرابر تحصیل و حداقل پنج‌سال است؛ منع جابه‌جایی برون‌استانی حداقل ده‌سال.
چندعلمی بودن به تمرین نیاز دارد
ممکن است به زیست علاقه بیشتری داشته باشید، اما تدریس علوم به آماده‌سازی دقیق بخش‌های فیزیک، شیمی و زمین نیز نیاز دارد. باید بتوانید هنگام ندانستن، پاسخ را بررسی و درس را اصلاح کنید.
مرز فعالیت تخصصی
این مدرک مجوز ارائه خدمت پزشکی، مهندسی، ارزیابی حرفه‌ای محیط زیست یا مدیریت هر آزمایشگاه نیست. پروژه آموزشی و خدمت تخصصی باید با نقش و صلاحیت واقعی معرفی شوند.
تجربه پیش از انتخاب و مسیر آمادگی
کاوش درباره سایه
در چند زمان، طول سایه یک جسم ثابت را در محل امن ثبت کنید یا از داده نمونه استفاده کنید. از مخاطب بخواهید نمودار بسازد، تغییر را توضیح دهد و برای زمان بعد پیش‌بینی کند؛ نگاه مستقیم به خورشید لازم نیست.
درس را بهبود دهید
بررسی کنید مخاطب میان مشاهده، نمودار و توضیح علمی ارتباط برقرار کرده است یا فقط جدول را پر کرده. سپس یک فعالیت تکمیلی برای همان شکاف طراحی کنید.